1. ارجاع متقابل در زبان فارسی

لاله مولائی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 شهریور 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2017.21743.1077

چکیده
  مطابقه را می‌توان رخدادی دانست که طی آن کلمه‌ای مشخصه‌های صرفی‌ای می‌گیرد که از جای دیگر نشأت می‌گیرد، و این به معنای وضعیتی است که در آن، صورت هدف دارای نشانه‌های دستوری‌ای است که توسط ناظر نظارت می‌شود. از سوئی دیگر، ارجاع متقابل (در خصوص نشان‌دار شدن فعل)‌ را غالباً می‌توان در مورد زبان‌های ضمیرانداز برای سازوکاری به کار ...  بیشتر

2. رده‌شناسی زبان از منظر دستور نقش‌گرای نظام‌مند

اسماعیل صفائی اصل؛ رضامراد صحرایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2017.17347.1062

چکیده
  دستور نقش‌گرای نظام‌مند نظریه‌ای است بسیار قوی و آن‌قدر انعطاف‌پذیر که به شاخه‌های مطالعاتی بسیار متنوعی از جمله ’رشد زبان در کودک‘، ’زبان‌شناسی آموزشی‘، ’زبان‌شناسی رایانشی‘، و ’زبان‌شناسی بالینی‘ ورود پیدا می‌کند. یکی دیگر از کاربردهای پژوهشی نظریة یاد‌شده ’رده‌شناسی زبان‘ است. شاخة مطالعاتی ...  بیشتر

3. کسره اضافه: هسته نمای اسم در فارسی

مژگان همایون فر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2017.20857.1072

چکیده
  کسره اضافه همواره از عناصر دستوری مورد توجّه دستوریان و زبانشناسان بوده است و نظرات گوناگونی در خصوص ماهیّت و توزیع آن در ساختار گروه اسمی زبان فارسی و برخی دیگر از شاخه‌های زبان‌های ایرانی مطرح شده است. تحلیل‌های نحوی و صرفی در مورد کسره اضافه به دست داده شده است. پژوهش حاضر می‌کوشد ضمن گردآوری این نظرات و بررسی منتقدانه آنها نشان ...  بیشتر

4. بازنمایی شیوۀ آموزش حروف اضافه در مجموعۀ آموزش فارسی به فارسی

علی محمدیارلو

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 مهر 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2017.24317.1088

چکیده
  حروف اضافه نقش بسزایی در معنای جملات فارسی دارند و در آموزش/ فراگیری این زبان یکی از دشوارترین نکات، بحث حروف اضافه‌هاست. در زبان‌آموزی زبان دوم، این حروف در آخرین رده از مقوله‌هایی هستند که زبان‌آموزان آن‌ها را فرامی‌گیرند. از این‌رو ضرورت دارد تا کتاب‌های آموزش زبان فارسی اهتمام ویژه‌ای به آموزش این حروف نمایند. هدف این پژوهش، ...  بیشتر

5. صوری‌سازی رابطه‌ی مفهومی شمول معنایی در سطح واژه از منظر زبانشناسی ریاضی

مریم رمضانخانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 فروردین 1397

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2018.25601.1094

چکیده
  در پژوهش حاضر تلاش بر آن است تا امکان صوری‌سازی رابطه مفهومی شمول معنایی دربین واژه‌ها بررسی شود. به این منظور، ابزارهایی از نظریه مجموعه‌ها، تابع ریاضی و برخی مفاهیم جبری به‌کار گرفته شده است. برای مطاله امکان صوری‌سازی این رابطه مفهومی، ابتدا تعریفهایی که از شمول معنایی در فرهنگهای تخصصی زبانشناسی و درسنامه‌های معتبر معنی‌شناسی ...  بیشتر

6. افعال مرکب حرف اضافه ای در زبان فارسی 1

سمیرا حسینی راد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 بهمن 1397

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.5255.1019

چکیده
  در این پژوهش به بررسی فعل مرکب حرف اضافه‌ای و تفاوت این‌گونه افعال با فعل‌های دارای متمم یا مفعول حرف اضافه‌ای موسوم به افعال حرف اضافه‌دار پرداخته می‌شود. مهمترین مسئله چگونگی تشخیص این دو نوع فعل است. به همین منظور پس ازاستخراج 530 فعل مرکب حرف اضافه‌ای از فرهنگ دو جلدی سخن، بر اساس نوع فعل سبک آنها به گروه‌های مختلفی تقسیم شده‌اند ...  بیشتر

7. بررسی انواع آغازگر در کتب انگلیسی جدید تألیف مقطع متوسطه دوم در ایران، بر اساس رویکرد نقش‌گرای نظام‌بنیاد هلیدی

شهناز یگانه؛ رضامراد صحرایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 اسفند 1397

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.38136.1165

چکیده
  در سال‌های اخیر، شاهد تغییر کتاب‌های درسی زبان انگلیسی در تمام مقاطع تحصیلی به‌ویژه در دوره دوم متوسطه بوده‌ایم. به نظر می‌رسد که مناسب نبودن منابع درسی پیشین، مؤلفان این کتاب‌ها را به اعمال تغییرات ساختاری و محتوایی در این کتاب‌ها وا‌داشته است؛ بنابراین، انتظار می‌رود که در نگارش کتاب‌های جدید تألیف، دیدگاه‌های مختلف علمی ...  بیشتر

8. کاربرد دستاوردهای حاصل از مطالعات رده شناختی زبان در تحلیل های صورت گرایانه

مژگان همایون فر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 بهمن 1397

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.17586.1064

چکیده
  پژوهشهای زبانی که در چارچوبهای نظری صورتگرا صورت میگیرد، به لحاظ اتکای تحلیلهای دستوری این نظریهها بر مبانی ریاضی-گونه و مشاهدات دقیق زبانی، غالباً از قدرت ابطال پذیری بالایی برخوردار هستند. اگر نتایج حاصل از تحلیلهای زبانی صورت گرا با توجه به اطلاعات زبانی حاصل از مطالعات رده شناسی زبان مورد نظر سنجیده شود و همسو با ویژگی های رده ...  بیشتر

9. بررسی شیوه تبادل معنا در خطبه شقشقیه نهج‌البلاغه بر مبنای رویکرد نقش‌گرای نظام‌مند هلیدی (2014) ....

رضا محمدی؛ حسین بازوبندی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 اسفند 1397

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.38440.1171

چکیده
  بی تردید، به خدمت گرفتن نظریه‌های نوین زبان‌شناختی در جهت تحلیل و واکاوی متون دینی می‌تواند زمینه را برای درک بهتر و شفاف‌تر از چنین متونی فراهم آورد. از جمله نظریه‌های نوینی که امروزه جایگاهی ویژه و کاربرد وسیعی در تحلیل متن و دیگر حوزه‌های زبان‌شناختی پیدا کرده است نظریه نقش‌گرای نظام‌مند هالیدی و متیسن (2014) می‌باشد. بر اساس ...  بیشتر

10. رده‌شناسی ترتیب واژه‌ها در زبان عربی برپایه مولفه‌های درایر (1992)

محمد دبیرمقدم؛ رضامراد صحرایی؛ ملهم الشاعر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.40194.1195

چکیده
  در رده‌شناسی، زبان‌ها بر اساس مولفه‌های صرفی، نحوی، معنایی و حتی واجی خاص رده‌بندی و طبقه‌بندی می‌شوند. مجموع این رده‌بندی و طبقه‌بندی‌ها به زبان‌شناسان کمک می‌کند تا جهانی‌های زبانی را معرفی کنند. هدف این پژوهش تعیین وضعیت رده‌شناختی ترتیب واژه زبان عربی معیار است. زبان عربی معیار، گونه ادبی و استاندارد شده‌ای است که در ...  بیشتر

11. ننشانگر های ساخت کنایی در گویش تالشی سه سار و وابستگی آن به زمان گذشته و نمود

عبداله عزت دوست سه ساری؛ مجتبی منشی زاده؛ حیات عامری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.34787.1127

چکیده
  پژوهش حاضر به بررسی حالت کنایی درگویش تالشی می پردازد . این گویش در مناطقی از گیلان رایج است و به سه گونه عمده یعنی مرکزی ، شمالی و جنوبی تقسیم می شود. گونه مورد بررسی در این مقاله از نوع جنوبی است که در روستای سه سار رایج است . داده های این پژوهش به صورت میدانی و از طریق مصاحبه با 30 گویشور جمع آوری شده است . موضوع حالت کنایی به تفاوت و شباهت ...  بیشتر

12. وراثت و انگیختگی رابطه صورت و معنی در واژگان: نمونه هایی از واژه سازی زبان فارسی

عادل رفیعی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.10051

چکیده
  مفهوم وراثت پیش فرض یکی از مفاهیم اساسی مورد استفاده در رویکردهای شبکه ای است که دانش زبانی را متشکل از گره های ساختی در سطوح مختلف انتزاع و روابط سلسله مراتبی بین آنها در نظر می گیرند. بر اساس این ساز و کار مشخصات مربوط به هر ویژگی از گره بالاتر به گره پایین تر به ارث می رسد، مگر آنکه گره پایین تر خود دارای مشخصات دیگری برای آن ویژگی ...  بیشتر

13. بهره گیری از الگوی هَیجامَد در تهیه و تدوین فرهنگ های لغت فارسی

رضا پیش‌قدم؛ آیدا فیروزیان پوراصفهانی؛ آیلین فیروزیان پوراصفهانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.37381.1151

چکیده
  چنانچه در گذشته، فرهنگ‌های لغت صرفاً به عنوان ابزارهایی تکنیکی در یافتن معانی واژگان به یاری خوانندگان و نویسندگان می-شتافتند، امروزه علاوه بر این‌که حاوی حجم بیشتر و دقیق‌تری از اطلاعات واژگانی هستند، ضرورت دارد در زمینه‌های اجتماعی، روانشناختی و فرهنگی نیز ایفای نقش ‌نمایند. این فرهنگ‌ها به مثابۀ آینه‌ای تمام‌نما، باید بتوانند ...  بیشتر

14. انواع جملات با اثر مسیر باغی در فارسی و دلایل بروز آن

نیره جودی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.42628.1227

چکیده
  پژوهش حاضر می‌کوشد، به این پرسش‌ها پاسخ دهد که « کدام ساخت ها در زبان فارسی منطبق بر تعریف مرسوم جملات با اثر مسیر باغی‌اند؟ و با توجه به انگاره‌های مربوط به پردازش جملات چگونه می‌توان دسته‌بندی مناسبی برای این ساخت‌ها در فارسی به‌دست داد؟». در این نگاشته، نخست اصطلاح جملات مسیر باغی در انگلیسی و همچنین مفاهیم نظری و الگوهای ...  بیشتر

15. هزاروششصد رنگ‌واژه در زبان فارسی

معصومه زارعی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.42325.1223

چکیده
  رنگ‌واژه‌ها و نامگذاری رنگ‌ها مسئله‌ای است که همواره توجه زبان‌شناسان را به خود جلب کرده‌است. چشم انسان قادر به تشخیص بیش از هفت میلیون رنگ است. زبان‌ها در فرهنگ‌های گوناگون کوشیده‌اند تا دامنه‌ای از این رنگ‌ها را به‌صورت واژگانی بازنمایی کنند. رنگ‌واژه‌ها و رده‌شناسی آن‌ها یکی از مطالعات محوری در دهه‌های اخیر به‌شمار ...  بیشتر

16. بررسی مؤلفه‌های ترتیب واژه در زبان لری خرم‌آبادی

فاطمه آخوندی؛ مرضیه صناعتی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.36877.1142

چکیده
  چکیده زبان لری خرم‌آبادی از زبان‌‌های جنوب غربی ایران به شمار می‌‌رود و مانند دیگر زبان‌ها دارای ویژگی‌ها‌ی دستوری و رده‌شناختی خاص خود است. . امروزه تأثیر و نفوذ فارسی روی گونة لری موجب شده که به تدریج این زبان‌ به عنوان زبانی در خطر به فراموشی سپرده شود و همین امر ضرورت مطالعۀ زبان‌شناختی این گونۀ محلی را با هدفِ ثبت و تدوینِ ...  بیشتر

17. همبستگی تکیۀ وزنی و مشخصه‌های صوت‌شناختی دیرش، شدت و زیروبمی در اشعار عامیانۀ زبان فارسی

انیس معصومی؛ مائده سادات میرطلایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.37417.1153

چکیده
  هدف از پژوهش حاضر بررسی همبستگی بین تکیۀ وزنی و مشخصه‌های صوت‌شناختی دیرش، شدت و زیروبمی واکه‌ها در اشعار عامیانۀ زبان فارسی است. به این منظور، 51 مصراع از اشعار عامیانۀ زبان فارسی بررسی شده‌اند. این اشعار متشکل از 139 هجا در جایگاه‌های دارای تکیۀ وزنی و 139 هجا در جایگاه‌های فاقد تکیۀ وزنی هستند. هر مصرع از این اشعار به هجاها، گام‌ها ...  بیشتر

18. ایدئولوژی و آموزش زبان فارسی در خارج از ایران: گفتمان‌شناسی انتقادی هویت ایرانی در کتاب درس زبان فارسی بر پایه الگوی ون‌دایک (2006)

سیده فاطمه طبسی؛ رضا مراد صحرایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 دی 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.30167.1109

چکیده
  کتا‌ب درسی به عنوان مهم‌ترین ابزار آموزشی زمینه‌ساز انعکاس و انتقال ایدئولوژی‌ها است. پیشینه پژوهش‌های انجام‌شده در زمینه تحلیل ایدئولوژی‌های موجود در کتاب‌های درسی نشان می‌دهد که قریب به اتفاق این مطالعات مبتنی بر آموزش زبان انگلیسی هستند. با توجه به توسعه روزافزون آموزش زبان فارسی، موقعیت حساس کشور ایران در جهان و وجود نگرش‌های ...  بیشتر

19. رمز گذاری فضایی در زبان فارسی : توصیف رویدادهای حرکتی توسط فارسی زبانان

زهره خوروش؛ احمدرضا لطفی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 بهمن 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.44697.1253

چکیده
  پس از دسته بندی زبانهای دنیا به دو مقوله فعل بنیاد و تابع بنیاد توسط تالمی که بر اساس الگوی رمزگزاری وقایع حرکتی زبانها را از یکدیگر متمایز می کند ، در طول دهه های اخیر تحقیقات زیادی بر روی الگوهای متفاوت واژگانی کردن وقایع حرکتی انجام شده است . پژوهش پیش رو، چگونگی واژگانی شدن رویدادهای حرکتی توسط فارسی زبانان و الگوی استفاده شده توسط ...  بیشتر

20. بازنمایی وجه فعلی در مقدمه شاهنامه ابومنصوری: مقایسه رویکردی سنتی و نظریه نقشگرا در باب وجه

پونه عابدین؛ محمد دبیرمقدم

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.49010.1295

چکیده
  چکیده وجه در مفهوم کلی، شیوه و نقطه نظر گوینده در بیان مفهوم جمله بوده و مبین چگونگی بیان وقوع یا عدم وقوع فعل، داشتن یا نداشتن حالتی، از منظر وی می‌باشد. قطعیت یکی از عناصر مهم در تعیین وجه است. در تمام زبان‌های دنیا ابزارهایی برای بیان وجه وجود دارد که شامل وجه فعلی، فعل‌های وجهی، قیدها و صفت‌های وجهی هستند. در میان ابزارهای بیان ...  بیشتر

21. پیرامون (-ow) در کردی جنوبی

حبیب گوهری؛ فروغ اسدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.49021.1296

چکیده
  هدف پژوهش حاضر معرفی، توصیف، تبیین و بررسی نقش عنصر زبانی بسیار پرکاربرد (-ow) در کردی جنوبی است. این پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و داده‌های لازم به‌صورت میدانی از گویشوران بومی به‌وسیله مصاحبه و گفتگو جمع‌آوری شده است. بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که پی‌بست (-ow) دارای توزیع و کاربردهای بسیار متنوعی است. عمدتا با افعال متعدی ساده و مرکب ...  بیشتر

22. استعاره در رنگ‌واژه‌های زبان فارسی

معصومه زارعی؛ شهلا رقیب دوست

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.48112.1287

چکیده
  رنگ‌واژه‌ها پرتویی از نظام مفهومی انسان‌اند که بازتابی از ویژگی‌های شناختی و زبانی او را بازنمایی می‌کنند. نظام مفهومی انسان اساساً ماهیتی استعاری دارد. استعاره سازوکاری شناختی و از جمله شگردهای زبانی است که می‌تواند در رنگ‌واژه‌سازی و گسترش مقوله‌ای رنگ‌ها نقش‌آفرینی کند. این پژوهش به بررسی استعاره در رنگ‌واژه‌‌های فارسی ...  بیشتر

23. تعبیر مکانی محورهای چپ-راست و جلو-پشت در زبان فارسی

سهند الهامی خراسانی؛ کورش صفوی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.43542.1236

چکیده
  مقاله‌ی حاضر به بررسی تعبیرهای مکانی محورهای چپ-راست و جلو-پشت زبان فارسی در چارچوب لوینسون (۲۰۰۳) و دنزیگر (۲۰۱۰) می‌پردازد. در سطح افقی سه چارچوب ارجاع اصلی وجود دارند که از میان آن‌ها چارچوب مطلق در فارسی کاربرد روزمره ندارد. اما دو مورد دیگر، یعنی چارچوب‌های ارجاع نسبی و ذاتی به صورت بالقوه می‌توانند تعبیر هر دو محور اصلی سطح ...  بیشتر

24. بررسی‌ ساخت‌آغازگری درمتون‌فارسی‌میانه ازمنظر‌فرانقش متنی رویکرد نقش‌گرای‌هلیدی

زهرا رمضانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.42456.1225

چکیده
  این پژوهش می‌کوشد تا به بررسی برخی ویژگی‌های متنی در متون دوره میانه زبان فارسی بپردازد. این خود می‌تواند زمینه‌ای را برای مقایسه متون دوره‌های پیشین زبان فارسی با فارسی امروز فراهم آورد. براساس چنین اطلاعاتی می‌توان بررسی کرد که در سطح بازنمایی ساخت آغازگری و نحو چینش پیام چه تغییرات احتمالی در روند تغییرات زبان فارسی صورت گرفته ...  بیشتر

25. تحلیل گفتمان انتقادیِ آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان با تمرکز بر بُعدِ اجتماعی - فرهنگیِ گفتمان آزفا

فرامرز مژدکانلو

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.31859.1115

چکیده
  در این پژوهش آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان (آزفا) را به مثابۀ یک گفتمان در نظر گرفته‌ایم و بُعد اجتماعی- فرهنگی این گفتمان را با تمرکز بر ’فرهنگ و آموزه‌های فرهنگی‘ آن، مورد تحلیل گفتمان انتقادی و تحلیل گفتمان انتقادی کلاسی قرار داده‌ایم. هدف این تحلیل، رفع چالش‌های عمده درخصوص ’فرهنگ و آموزه‌های فرهنگی‘ در گفتمان ...  بیشتر

26. نشانه شناسی فرهنگی شاهنامه فردوسی ، مطالعه موردی جنگ افزار ها در داستان رستم و سهراپ

الهام خیاطان؛ رضامراد صحرایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 تیر 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.39000.1178

چکیده
  چکیده شیوه خوانش متون ادبی همواره از موضوعات قابل توجه بوده است و رویکردهای گوناگون انتقادی برای این امر وجود دارند که نشانه شناسی یکی از این رویکردها به حساب می آید. پژوهش حاضر در صدد بررسی شیوه جدیدی مبتنی بر است. » نشانه شناسی فرهنگی « رویکرد پرسشی مطرح می شود که چگونه نشانه شناسی فرهنگی می تواند به خوانش بهتر متن ادبی بیانجامد؛ ...  بیشتر

27. جایگاه پسا فعلی عناصر غیر اصلی بند در زبان فارسی

محمد دبیرمقدم؛ ویدا شقاقی؛ مجتبی منشی زاده؛ سید حسین پیری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 تیر 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.49224.1301

چکیده
  زبان فارسی جزو زبان های فعل پایانی است. بند در فارسی، مانند زبان های دیگر، علاوه بر عناصر اصلی دارای عناصر غیر اصلی نیز می باشد که نبود آنها بند را غیر دستوری نمی کند؛ اما گوینده یا نویسنده برای بیان مقاصد خود از آنها بهره می برد. در پژوهش حاضر سعی شده است تا وضعیت جایگاه پسا فعلی عناصر غیر اصلی بند در سیاق محاوره ای مورد مطالعه قرار گیرد ...  بیشتر

28. بسامد کاربرد معادل‌های معنایی واژه‌های حوزه زبان در قرآن مجید بر پایه شبکه شعاعی (بررسی واژه‌های «لسان، قرأ، خطب، سمع و کتب» در ترجمه‌های فولادوند و الهی‌قمشه‌ای و تفسیرهای المیزان و نمونه)

فاطمه نصرتی موموندی؛ رضا مراد صحرایی؛ حیات عامری؛ عباس اشرفی؛ فاطمه نصرتی موموندی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 مرداد 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.45468.1258

چکیده
  هدف مقاله حاضر، بررسی شبکه شعاعی پنج واژه‌ «لسان، قرأ، خطب، سمع و کتب» بر پایه معنی‌شناسی شناختی است. همچنین، تعیین میزان بسامد کاربرد معانی شعاعی و معنی سرنمون واژه مذکور در دو ترجمه فولادوند (1418) و الهی‌قمشه‌ای (1393) و دو تفسیر المیزان (1390) و نمونه (1371)، هدف دیگر این مقاله می‌باشد. برای تعیین معنی سرنمون و معانی شعاعی واژه مورد ...  بیشتر

29. نقش مقوله دستوری گروه اسمی درونی در پردازش بندهای موصولی فاعلی و مفعولی در زبان فارسی

شهره صادقی؛ شهلا رقیب دوست

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 مرداد 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.41533.1216

چکیده
  ساخت موصولی از جمله ساخت‌های پیچیده نحوی است که برحسب رده‌های زبانی مختلف ساختارهای متنوعی دارد. تحقیقات در زبان‌های مختلف نشان داده‌اند که پردازش بندهای موصولی فاعلی نسبت به بندهای موصولی مفعولی آسان‌تر و سریع‌تر است. مک، وونک و شریفرز (2006) فرضیه مبتدابودگی را برای تبیین سهولت و سرعت بیشتر پردازش بندهای موصولی فاعلی مطرح کردند. ...  بیشتر

30. بررسی قالب‌های معنایی «بیماری» در استعاره‌های متون خبری مربوط به بیماری کووید-19

منصوره دلارامی فر؛ سید فرید خلیفه لو

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 مرداد 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.52872.1347

چکیده
  پژوهش حاضر سعی دارد به بررسی استعاره‌های موجود در متون‌ خبری زبان فارسی مرتبط با بیماری کووید-19 براساس دیدگاه معنی‌شناسی قالبی بپردازد. روش مورد استفاده در این پژوهش به‌صورت توصیفی-تحلیلی است. به این منظور، با بهره‌گیری از متون خبری روزنامه‌های کیهان و شرق، اخبار 20:30 و خبرگزاری‌های برخط ایسنا و ایرنا، استعاره‌های مربوط به بیماری ...  بیشتر

31. تضعیف همخوان /k/ در تاریخ زبان فارسی از دیدگاه واج‌شناسی آزمایشگاهی

فهیمه خداوردی؛ گلناز مدرسی قوامی؛ مجتبی منشی زاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 مرداد 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.46542.1270

چکیده
  همخوان/k/ در ساخت مضارع برخی فعل‌های فارسی باستان و بعضی صورت‌های غیرِفعلی آن، در بافت /V_[a, e]/ به آواهای[ʧ] و [z] تبدیل شده‌است و در ساخت ماضی همان افعال در بافت /V_[t]/، به آوای [x] تغییر کرده‌است. مقالة حاضر به بررسی پایه‌های صوت‌شناختی این تضعیف درزمانی در قالب واج‌شناسی آزمایشگاهی می‌پردازد. به منظور بازسازی بافت آوایی این تغییرات ...  بیشتر

32. بررسی رابطۀ بین وزن دستوری بند موصولی و حضور و یا عدم حضور ضمیر تکراری

میترا حسینقلیان؛ محمد راسخ‌مهند

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 شهریور 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.49080.1297

چکیده
  ضمایر تکراری در جایگاهی قرار می‌گیرند که سازه‌ای از آنجا حرکت کرده باشد. در زبان فارسی یکی از جایگاه‌های این ضمایر در درون بندهای موصولی می‌باشد. با توجه به تبیین نقشی هاکینز (2004، 1999) برای حضور ضمایر تکراری در بندهای موصولی هر چه قدر فاصلۀ بین هستۀ بند موصولی و محل سازۀ هم مرجع با آن در بند موصولی بیشتر باشد، عدم حضور ضمیر تکراری باعث ...  بیشتر

33. رده‌شناسی نظام‌های حالت‌نمایی و مطابقه در بَشاگَردی

سپهر صدیقی نژاد؛ عباسعلی آهنگر؛ بهروز برجسته دلفروز؛ شهلا شریفی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 خرداد 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.51393.1321

چکیده
  با تحلیل شیوۀ بازنماییِ نظام‌های حالت‌نمایی و مطابقه در بَشاگَردی (شمالی و جنوبی) براساس نظریۀ رده‌شناسیِ کلاسیک کامری (1978)، و سپس، ارزیابی دقیق یافته‌ها براساس نظریۀ رده‌شناسیِ نوین لینْدِن‌بِرگ و زوارْت (2017)، جستار حاضر می‌کوشد به تبیینی نظام‌مند از عملکرد رده‌شناختیِ آن نظام‌ها، و نیز از الگوی کلی انطباق در این گونه‌‌ها ...  بیشتر

34. شبکه معنایی حروف اضافه رویداد حرکتی«رفتن» در قرآن کریم: مطالعه موردی حرف «إلی»

فاطمه حبیبی؛ فتحیه فتاحی زاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.54502.1370

چکیده
  مقاله حاضر، پژوهشی معناشناختی است که رویداد حرکتی رفتن در قرآن کریم را از جهت ساختار شبکه معنایی حرف اضافه «إلی» بررسی می کند. هدف این پژوهش، تحلیل رویداد حرکتی رفتن و دستیابی به شبکه معنایی حروف اضافه بر اساس نظریه رویداد حرکت تالمی است. به همین منظور 88 فعل مشتمل بر ژرف ساخت « رفتن » در قرآن استخراج و تحلیل شد. نتایج این پژوهش ...  بیشتر

35. رابطۀ استعاره و بی‌ادبی در بافت غیبت رسانه‌ای بینافردی

سیده سحر جاوید؛ جلال رحیمیان؛ امیرسعید مولودی؛ علیرضا خرمایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.54982.1384

چکیده
  پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط احتمالی میان استعاره و بی‌ادبی در بافت غیبت رسانه‌ای بینافردی انجام گرفته است. بدین‌منظور، داده‌های مربوط به ده بازیگر زن و ده بازیگر مرد برگرفته از 60 موقعیت زبانی در بازۀ زبانی مرداد 97 تا اردیبهشت 99 از نرم‌افزار اینستاگرام جمع‌آوری شده است. مجموع واژه‌های مورد بررسی، 51449 واژه می-باشد. نتایج پژوهش ...  بیشتر

36. انتقال معانی حرف جر «باء» به حرف اضافه «به»، مطالعه موردی: سوره آل عمران

حاج بی‌بی نادران؛ مرتضی زارع برمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.57826.1420

چکیده
  تحلیل معانی و ترجمه حرف جر «باء» در سورة آل عمران، دو اصل بنیادی را دربارة زبان‌ها مشخص ساخت: نخست این‌که ترجمه می‌کنیم، اما زبان‌های مبدأ و مقصد را کاملاً درک نمی‌کنیم (اصل ارتباطی)؛ دوم این‌که زبان‌ها در فرآیند ترجمه با یکدیگر برخورد می‌کنند (اصل زبانی). به دو اصل ارتباطی و زبانی، باید یک اصل سوم، یعنی ترجمه‌های ناهمگون ...  بیشتر

37. ترجمه متون ادبی از نظریه تا عمل: بررسی ترجمه ای از زبان روسی

زینب اسدی سنگاچین؛ ناهید شیخی جولاندان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 مرداد 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.56359.1399

چکیده
  چکیده ترجمه آثار ادبی به عنوان یکی از دشوارترین و بحث‌برانگیزترین انواع ترجمه همواره مورد بحث و بررسی زبان‌شناسان مطرح دنیا بوده‌ است. به‌طوری که در بیشتر کتاب‌های مربوط به نظریه ترجمه، به‌طور جداگانه به ترجمه متون ادبی و ویژگی‌های آن پرداخته‌ شده است. به همین دلیل در مقاله حاضر سعی‌شده ‌است تا با بررسی اجمالی نظریات تعدادی ...  بیشتر

38. استعاره‌های‌مفهومی‌و‌کارکردهای‌آن‌ها‌در‌گفتمان‌سیاسی‌دولت‌تدبیر‌و‌امید‌‌

گلناز غفوری صالح؛ فروغ کاظمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 مرداد 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.56755.1403

چکیده
  هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی کارکرد استعارۀ مفهومی از دیدگاه لیکاف و جانسون (1980) در سخنرانی‌های سه تن از اعضای دولت تدبیر و امید آقایان روحانی،جهانگیری و ظریف است. مسئلۀ اصلی پژوهش آن است که نشان دهد استعاره‌های مفهومی چگونه در کلام این مقامات سیاسی نمود یافته و کارکرد آنها در جهت سازمان‌دهی واقعیت‌های سیاسی چگونه قابل تبیین است.داده‌ها ...  بیشتر

39. واکاوی زبان‌شناختی‎ ‎گونه‌ای ناواژه‌سازی نادر در کودکان:‏ یک پژوهش موردی کیفی

فرشته مؤمنی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 شهریور 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.54796.1379

چکیده
  بااینکه نوواژه‌سازی پدیده‌ای مهم در جریان رشد زبانی کودک است و نخستین کوشش او در کاربرد ویژگی «آفرینندگی» زبان ‏بشمارمی‌آید، تاکنون در مطالعات نادیده گرفته ‌شده‌‌است. هدف پژوهش‌ حاضر بررسی گونه‌ای کمیاب از نوواژه‌سازی کودک با ‏تأکید بر انگیختگی زبانی است. داده های این مطالعة توصیفی-تحلیلی بصورت پیمایشی در بیش از یک ...  بیشتر

40. بررسی محتوا و عناصر فرهنگی کتاب های آموزش زبان انگلیسی با اهداف عمومی و ویژه

حسین میهمی؛ رجب اسفندیاری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.50783.1316

چکیده
  فرهنگ به عنوان جزء اصلی و جدانشدنی در کنار آموزش قرار میگیرد. یکی از حوزه هایی که این رابطه در آن نمایان است، آموزش زبان انگلیسی به عنوان زبان دوم یا خارجی میباشد. به دلیل گستردگی زبان انگلیسی در جهان و استفاده از این زبان به عنوان زبان نشر علم و تکنولوژیهای جدید، حوزه آموزش زبان انگلیسی با اهداف ویژه ایجاد شده است که فراگیران را در ...  بیشتر

41. گفتمان سالمندان مبتلابه زوال عقل نوع آلزایمر: پیوستگی محاوره‌ای

نیما مشتاقی؛ مسعود دهقان؛ شهلا رقیب دوست؛ کورش صابری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.58081.1425

چکیده
  پیوستگی یکی از ویژگی‌های ساخت گفتمان است که فقدان آن در گفتمان سالمندان مبتلابه زوال عقل نوع آلزایمر سبب عدم درک گفتمان این بیماران می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیوستگی در گفتمان سالمندان کٌردزبان مبتلابه زوال عقل نوع آلزایمر انجام‌ گرفته است. ماهیت روش‌شناسی این پژوهشِ کمی، علّی-مقایسه‌ای بوده که در یکی از خانه های سالمندان ...  بیشتر

42. مقایسه بند های متممی در زبان های فارسی و روسی با تمرکز بر کلمات متمم پذیر

مهنوش اسکندری؛ علی سعیدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.52679.1344

چکیده
  بند پیرو متممی در زبان فارسی یکی از وابسته های مستقیم فعل شناخته می شود ولیکن در زبان روسی می تواند وابسته فعل، اسم، صفت کوتاه و یا کلمات شبه گزاره ای نیز باشد. در این پژوهش به بررسی انواع بند های متممی در زبان روسی و فارسی پرداخته ایم و از آنجایی که تفاوت اساسی این بند ها در این دو زبان در کلماتی است که نیاز به وابسته یا متمم اجباری دارند، ...  بیشتر