1. بررسی شبکه معنایی پی‌بست معرفه‌ساز ku در گویش تنگستانی با رویکرد شناختی

حیدر یزدان شناس؛ محمد حسین شرف زاده؛ زهرا باباسالاری؛ سعید یزدانی

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 7-36

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.36728.1140

چکیده
  یکی از مفاهیم اصلی در زبان‌شناسی شناختی این است که هر واحد زبانی دارای شبکه‌ای معنایی است. در این رویکرد تکواژ، مقولات و ساخت­های دستوری، همگی صورتی از واحدهای نمادین دارند. از این منظر، پی­­­بست­­ها  نیز معانی خاص خود را دارند که آن معنا را به گروه میزبان می‌افزایند. پی­بست همانند مقولات واژگانی، مقوله‌ای را تشکیل ...  بیشتر

2. بررسی استعاره‌های مفهومی و مبنای طرح‌واره‌ای آن‌ها در نابینایان مطلق مادرزاد و همتای بینایشان بر اساس نظریۀ شناخت بدن‌مند

الهام اسماعیل پور اقدم؛ مسعود دهقان

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 37-72

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.45128.1255

چکیده
  نظام مفهومی ذهن بشر که اندیشه و عمل انسان بر آن استوار است، ماهیتاً استعاری است و ریشه در نظام مفهومی زبان دارد. بنابراین، از استعاره به­عنوان مقوله­ای مهم در مطالعات زبانی یاد می­شود. پژوهش حاضر به بررسی الگوی بدن‌مندی استعاره­های مفهومی در نابینایان مطلق مادرزاد در مقایسه با همتایان بینایشان بر مبنای معنی‌شناسی شناختی ...  بیشتر

3. چنددستوری شدگی فعل خواستن در زبان فارسی؛ مطالعه‌ای شناختی در چارچوب طرحواره‌های رخدادی بنیادین

مرتضی دستلان

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 73-104

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.45842.1262

چکیده
  چنددستوری‌شدگی فرایندی است که طی آن یک صورت زبانی، نقش­های دستوری گوناگونی را در ساخت­های متفاوت به نمایش می‌گذارد. به عبارت دیگر، یک صورت زبانی درعین­حال که مفهوم واژگانی خود را حفظ می‌کند، چند مسیر متفاوت را در بستر دستوری­شدگی طی می‌کند و در هر کدام به ایفای نقشی متفاوت می‌پردازد. فعل خواستن نمونه‌ای از چنددستوری‌شدگی ...  بیشتر

4. تحلیل استعاره‌های بوستان سعدی بر اساس نظریه آمیزه مفهومی

عباسعلی آهنگر؛ محمد امیر مشهدی؛ سمیه دهمرده بهروز

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 105-153

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.46282.1269

چکیده
  هدف این پژوهش، توصیف و تحلیل حوزه‌های مفهومی به کار رفته در استعاره‌های بوستان سعدی بر اساس نظریه آمیزه مفهومی مطرح شده توسط فوکونیه و ترنر (1998، 2002) می‌باشد. در این نظریه، برای توصیف و تحلیل استعاره‌ها از فضاهای ذهنی استفاده می‌شود که عبارتند از: دو فضای دروندادی، یک فضای عام و یک فضای آمیخته. در این پژوهش، فضاهای ذهنی هر استعاره ...  بیشتر

5. گویش‌سنجی رایانشیِ تنوعاتِ زبان‌گونه‌هایِ تالشی در کرانۀ جنوب باختری دریای خزر

بهروز قسمت پور؛ علی رضا قلی فامیان؛ سیف الله ملایی پاشایی؛ نرجس بانو صبوری

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 155-189

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.39579.1187

چکیده
  گویش‌سنجی گرایشی نوین و برآمده از گویش‌شناسی کلاسیک است که در آن تفاوت‌ها و تمایزات میان گویش‌های مختلف در ناحیه­ای به صورت آماری محاسبه شده و با استفاده از نقشه‌ها و اطلس‌های گویشی بازنمایی می‌شود. در پژوهش حاضر محققان کوشیده‌اند بر اساس روش تحلیل انبوه داده‌های گویشی و با بهره‌گیری از بستۀ نرم‌افزاری گویش‌سنجی و نقشه‌نگاری ...  بیشتر

6. منشأ زبان از دیدگاه قرآن

قدرت جاودانی

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 191-214

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.37293.1150

چکیده
    منشأ زبان راز سربه ­مهری است که ذهن بسیاری از زبان­شناسان را درگیر کرده است. مقالۀ حاضر پس از نقد و بررسی نظریه­های مطروحه در این زمینه، نظریۀ جدیدی بر اساس تفسیر و تحلیل علمی آیات قرآن کریم ارائه می­کند که ترکیب­شدۀ دو مورد از نظریه­های پیشین است. بر مبنای منطق دینیِ این نظریه، ابداع تدریجی زبان و وجود خانواده­های متعدد ...  بیشتر

7. انسجام دستوری در تبلیغات فارسی و انگلیسی (مطالعه موردی: فراورده‌های غذایی)

مهسا صادقی

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 215-242

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.38507.1173

چکیده
  امروزه تبلیغات نقش بسیار مهمی در زندگی انسان و بسیاری از جنبه‌های فعالیت جوامع انسانی ایفا می‌کند و به همین دلیل متونی تبلیغاتی نیز به همان میزان حائز اهمیت هستند. از دیدگاه زبان‌شناسی نقش‌گرا و به‌ویژه نظریۀ انسجام هلیدی و حسن (1976)، یکی از مهمترین ملاک‌های معنامندی و اثرگذاری متون وجود انسجام در آنهاست که این انسجام می‌تواند ...  بیشتر

8. معرفی چارچوب ارزیابی «کِم»

منیره شهباز

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 243-278

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.37248.1149

چکیده
  دستورزبان اساس تمامی زبان‌های بشری را تشکیل می‌دهد و معمولاً از زبان‌آموزان انتظار می‌رود در دستورزبان به سطح قابل‌قبولی برسند. در قدیمی‌ترین روش‌های ‌تدریس شناخته‌شدۀ تاریخ آموزش زبان نیز، تدریس دستور اصلی‌ترین جزء آموزش است. حتی رویکرد ارتباطی که پذیرفته‌شده‌ترین رویکرد آموزش زبان است، دستور را نادیده نگرفته ‌است. البته، ...  بیشتر

9. تبیین پیوستگی آیات سورة علق براساس روش نیل رابینسون

روح الله محمدعلی نژاد عمران؛ حسام امامی دانالو

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 279-302

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.42339.1224

چکیده
  پنج آیة آغازین سورة علق، به سبب اخبار موجود مبنی بر ارتباط این آیات با آغاز نزول قرآن کریم و بعثت پیامبر اکرم (ص) در غار حرا، همواره مورد توجه اسلام‌پژوهان مسلمان و غیرمسلمان بوده‌است. اغلب محققان این آیات را جدا و بی­ارتباط با دیگر آیات این سوره می‌دانند. در نگاه نخست، ممکن است ارتباط و پیوستگی میان الفاظ و عبارات سوره‌های قرآن ...  بیشتر

10. رده‌شناسی ساخت موصولی فارسی

سولماز محمودی

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 303-325

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.31924.1116

چکیده
  ساخت موصولی یک گروه حرف تعریف مرکب است که شامل هستة موصولی و بند موصولی است و آن دو با هم یک سازه نحوی تشکیل می­دهند. این ساخت توزیع گروه حرف تعریف را دارد. بند موصولی فارسی بند پیرو پسااسمی است که دارای ترتیب خطی حرف ­تعریف اسم بند است. این مقاله با تحلیل ۱۲۰۰ جملة حاوی بند موصولی که برگرفته از آثار زبان‌شناسان و دستورنویسانی همچون ...  بیشتر

11. بررسی زباهنگ "بلاتکلیف شدگی‌" با‌ استفاده از عبارات تقابلی دوگانه در پرتو الگوی هایمز

رضا پیش‌قدم؛ شیما ابراهیمی

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 327-359

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.50467.1315

چکیده
  دوگانه‌های تقابلی از دیرباز در زندگی بشر وجود داشته‌اند و خط فکری و هیجانی او را رقم زده‌اند. انسان با این تقابل‌های دوگانه بر مسائل جهان هستی، برچسب ارزشی زده و این برچسب‌گذاری‌ها وی را در تصمیم‌گیری دچار تردید و بلاتکلیفی می‌کند. پرواضح است که این تفکر نسل به نسل به افراد منتقل شده و در فرهنگ افراد انعکاس یافته است. ازآنجاکه ...  بیشتر

12. پرسش‌های چالشی خبرنگاران در مصاحبه های سیاسی ایران و آمریکا

مریم فرنیا؛ نسرین عابدیان

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 361-392

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.47957.1284

چکیده
  مطالعة حاضر با استفاده از روش توصیفی و تحلیل کمی به بررسی پرسش‌های چالشی مطرح­شده توسط خبرنگاران از رؤسای جمهور در مصاحبه­های سیاسی ایران و آمریکا پرداخته است. برای این منظور، پرسش‌های مطرح­شده از رؤسای جمهور در ایران (دوره ریاست احمدی نژاد و روحانی) و رؤسای جمهور ایالات متحده (دوره ریاست اوباما و ترامپ) به طور تصادفی از حدود ...  بیشتر

13. نقش جنبش های ترجمه در شکل گیری رنسانس در اروپا: معرفی جنبش ترجمه تولدو

علیرضا امیدبخش

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 393-416

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.57474.1410

چکیده
  رویکرد تاریخ نگاران غربی در نگارش تاریخ دوره رنسانس در اروپا که آن را «تولد» دوبارة علمی، فرهنگی، هنری، دینی، ادبی، سیاسی، و اقتصادی می‌دانند، رویکردی خالی از خطا و لغزش نیست و جمله معروف «تاریخ را فاتحان می­نویسند» را به یاد می‌آورد، چرا که در خوانشی که از تاریخ این دوره دارند، به تلاش دیگران در دوران گذشته کمتر توجه ...  بیشتر

14. توزیع واج‌های خیشومی در خوشه دو همخوانی؛ و ویژگی‌های توزیعی-واج شناختی وام‌واژه‌ها در زبان فارسی

عباس صفردوست؛ عالیه کردزعفرانلو کامبوزیا

دوره 7، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 417-466

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.36693.1139

چکیده
  بخش نخست این مقاله به بررسی توزیع خیشومی‌ها در خوشه‌های دوهمخوانی پرداخته است. در این بخش قصد داریم الگوهای توزیعی واج‌های خیشومی را در خوشه‌های همخوانی بشناسیم. فرض ما این است که خیشومی‌ها در واژه‌هایی که به‌لحاظ ریشه‌شناختی فارسی هستند، در دو موضع C1 و C2 گرایشی قوی به توزیع تکمیلی دارند؛ به‌این معنی که حضور واج m و n، به‌ترتیب، ...  بیشتر