بررسی پیدایش فعل وجهی «رسیدن» در فارسی از منظر دستوری‌شدگی

محمود جعفری دهقی؛ مجتبی منشی زاده؛ فهیمه تسلی بخش

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، صفحه 7-44

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.43868.1241

چکیده
  در این پژوهش، کارکردهای وجهی فعل «رسیدن» در فارسی و روند دستوری­شدگی آن بررسی شده است. به این منظور، نویسندگان پس از مروری بر پیشینۀ تحقیقات انجام‌شده در حوزۀ وجهیت، به‌ویژه دستوری‌شدگیِ وجهیت در زبان فارسی، به رویکردهای نظری موجود در دو حوزۀ وجهیت و دستوری‌شدگی پرداخته‌اند و سپس، با ارائۀ شواهد متعدد از دوره‌های مختلف ...  بیشتر

نمود در ترکیب‌ فعلی: پژوهشی‌ پیکره‌بنیاد

موسی غنچه پور

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، صفحه 45-80

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.44566.1250

چکیده
  در این نوشتار نمود دستوری و واژگانی و انواع آنها در ترکیب‌های فعلی زبان فارسی معاصر بررسی شده است. داده‌های این پژوهش برگرفته‌از رساله دکتری نگارنده (غنچه‌پور، 1392) و بالغ بر 8579  واژه مرکب فعلی است که از فرهنگ بزرگ سخن (انوری، 1386) استخراج شده است. بررسی پیکرۀ فوق نشان داد که دو نوع نمود دستوری و واژگانی که در فعل و جملات گزارش شده ...  بیشتر

حروف اضافة var و manəstən در زبان گیلکی

الهه حسینی ماتک؛ احسان چنگیزی

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، صفحه 81-108

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.42031.1220

چکیده
  در زبان گیلکی، حروف اضافة vir/var، varǰa و biǰa به معنی «نزد، نزدیک، کنار» به کار می­روند و افزون بر مفهوم مکان، بر همراهی نیز دلالت دارند. نظیر این کارکرد را در گونة فارسی گفتاری، حرف اضافة «ور» در ساخت «ورِ دست کسی بودن» بر عهده دارد. حرف اضافة manəstən نیز برای دلالت بر شباهت و همانندی به­کار می­رود. در این مقاله، معنی ...  بیشتر

دستاوردهای سنت دستورنویسی عربی برای زبان‌شناسی جدید مطالعۀ موردی: وجه التزامی

مونا ولی پور

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، صفحه 109-138

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.49682.1306

چکیده
  سنت دستورنویسی عربی یکی از مهم‌ترین جریان‌های زبان‌شناسی در طول تاریخ است؛ جریانی که دستاوردهای آن در بسیاری از موارد با دستاوردهای مطالعات زبان‌شناسی جدید برابر است. در این پژوهش ضمن نشان‌دادن تطابق تقسیم‌بندی سه‌گانۀ انواع وجه فعلی (اخباری، التزامی و امری) با تقسیم‌بندی سه‌گانۀ فعل مرفوع، منصوب و مجزوم در عربی، روشن می‌کنیم ...  بیشتر

پاسخ به نقدی بر کتاب موادی برای مطالعۀ گویش بختیاری

سیدمهدی دادرس

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، صفحه 139-158

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.42631.1228

چکیده
  این نوشته، پاسخی است به نقد «الهه حسینی ماتک» بر کتاب مشترک این نگارنده با عنوان «موادی برای مطالعۀ گویش بختیاری» (ژوکوفسکی، 1396). نگارنده، به­عنوان یکی از محققان این اثر، در این یادداشت کوشیده است با نقل عبارات و مطالب این کتاب و نکات مدنظر منتقد، پاره­ای مسائل را توضیح دهد و دلایلِ اتخاذِ روش­ خود را برشمارد و برخی ...  بیشتر

تبیین چندمعنایی برخی افعال در فریم نت فارسی برای قالب معنایی آگاهی-یافتن با رویکردهای شناختی

نسا میهن پرست؛ ارسلان گلفام؛ حیات عامری

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، صفحه 159-196

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.43690.1237

چکیده
  از جمله روابط مفهومی که در زبان فارسی اهمیت و بسامد بالایی داشته و به‌علاوه، آمیختگی زیادی با مفاهیم شناختی دارد، چندمعنایی است. ازسوی‌دیگر، در شبکۀ قالبی (فریم‌نت) که پروژه‌ای برخط در حیطۀ واژگان زبان انگلیسی در دانشگاه برکلی کالیفرنیا بوده و مشخصاً، برمبنای نظریة معنی‌شناسی قالب‌بنیاد فیلمور در سال 1997 ارائه‌ شده است، هر واژه ...  بیشتر

بررسی صوت‌شناختی رخداد انسدادی‌ چاکنایی پیش از واکۀ آغازین در واژگان زبان فارسی

زهرا نواب صفوی؛ محمد هادی فلاحی؛ محمد رضا فلاحتی قدیمی فومنی

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، صفحه 197-234

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.43927.1242

چکیده
  پژوهش حاضر در حوزۀ آواشناسی آکوستیک، می­کوشد ماهیت صوت‌شناختی انسدادی چاکنایی را پیش از واکۀ آغازین در زبان فارسی، مشخص سازد و به این‌ پرسش پاسخ دهد که آیا این آوا در آن جایگاه نقش همخوان دارد یا ویژگی واکۀ آغازین در زبان فارسی است. دادگان پژوهش شامل سه دسته است: گروه ناواژۀ یک که در آن، واکه­ پس از یک واج بجز انسدادی چاکنایی قرار ...  بیشتر

واکاوی ساخت‌های ایدئولوژیک در گفتمانِ مردان خواهانِ تمکین زوجه در دادگاه خانواده، بر پایه تئوری ون‌دایک (2006): رویکرد زبان‌شناسی حقوقی

سید فرید خلیفه لو؛ حسین حلاج زاده بناب؛ سیدمجتبی حسینی

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، صفحه 235-264

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.41291.1211

چکیده
  نظر به اینکه هیچ نظام نشانه‌ای از منظر ایدئولوژیک خنثی نیست، می‌توان با شناخت زبان و کشف لایه‌های زیرین آن، به آشکارسازی روابط پنهان و بازنشر ایدئولوژی‌های نهفته در ژرف‌ساخت زبان دست یافت. ساختارهای گفتمانی نیز با سازمان‌دهی نظام‌های نشانه‌ای مدنظر خود، به شیوه‌های درک ما از واقعیت شکل می‌دهند. در پژوهش حاضر به بررسی ساخت‌های ...  بیشتر

تشخیص تقابل‌های واکه‌ای انگلیسی توسط فارسی‌زبانان براساس انگارة همگونی ادراکی

ندا بیگدلی؛ وحید صادقی

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، صفحه 265-296

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.44652.1251

چکیده
   در پژوهش حاضر، شیوة پردازش ادراکی جفت واکه­های انگلیسی /i-I/ و /u-U/ در چارچوب انگارة همگونی ادراکی توسط گویشوران فارسی­زبان بررسی شده است. برای این منظور، دو جفت کلمه feet-fit و fool-full، به­ترتیب شامل تقابل­های واکه­ای /I-i/ و/ʊ-u/ از سطح پیکرة گفتاری طبیعی انگلیسی استخراج و پارامتر­های دیرش و فرکانس­های F1 و F2 (همبستة صوتی کیفیت ...  بیشتر

بررسی نقش بازخورد تصحیحی در ارتقاء توانش منظورشناختی: مطالعه فارسی‌آموزان سطح متوسط

امیر زندمقدم

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، صفحه 297-322

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.47314.1278

چکیده
  با توجه به اهمیت فراگیری ابعاد منظورشناختی زبان دوم و لزوم ارتقاء توانش منظورشناختی در میان فارسی‌آموزان و با درنظرگرفتن این مهم که تاکنون پژوهش منسجم و اصیلی در خصوص تأثیر بازخورد تصحیحی بر تولید کنش‌های گفتاری توسط فارسی‌آموزان انجام نگرفته است، هدف این پژوهش، مطالعه تأثیر دو نوع بازخورد تصحیحی (بازگویی و فرازبانی) بر تولید ...  بیشتر

دسته‌بندی معنایی ساخت شرطی در زبان فارسی

آزاده میرزائی

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، صفحه 323-350

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.40891.1221

چکیده
  ساخت شرطی از دو بند تشکیل شده است. وجود یا عدم وجود رابطۀ علی/ نتیجه‌ای میان بندها، سبب می‌شود تا ساخت شرطی در دو گروه کلیِ شرطی نتیجه‌ای و غیرنتیجه‌ای تقسیم‌بندی شود. در پیشینۀ مطالعات مفهوم شرط، با توجه به معیارهای گوناگون می‌توان به لحاظ معنایی، انواعی از ساخت‌های شرطی را معرفی کرد که بعضاً به جهت نام‌گذاری‌های مختلف برروی ...  بیشتر

مضاعف‌سازی واژه‌بستی و خروجِ مفعولِ صریح براساس داده‌هائی از کردی جنوبی (کلهری)

سارا احمدی؛ حبیب گوهری

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، صفحه 351-386

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.43529.1239

چکیده
  هدفِ پژوهشِ حاضر بررسیِ فرایندِ مضاعف­سازی واژه­بستی و پیامدهای آن برای نحوِ زبان بر اساس داده­هائی از کردی کلهری است. به عبارت دیگر، مسأله این است که آیا مضاعف­سازی واژه­بستی حالتِ غالب در کردی کلهری است یا اینکه این فرایند مانند بسیاری از زبان­های دیگر منجر به منفک­شدنِ گروهِ اسمی از درونِ بند و خروجِ آن به سمتِ چپ یا ...  بیشتر