نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده زبانشناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 رئیس پژوهشکده زبانشناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

3 دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

4 استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

تمایزات واژگانی میان زبان‌ها، بیانگر تفاوت در فرهنگ‌های مرتبط با هر زبان است. واژه‌های چندمعنا در هر فرهنگ، می‌تواند نمودی از این قبیل تمایزات واژگانی در یک زبان باشد. در معناشناسی شناختی، رویکردهای مختلفی به پدیده چندمعنایی در زبان وجود دارد؛ نظریه معناشناسی قالب‌بنیاد یکی از این رویکردها در معناشناسی شناختی است که به مسئله چندمعنایی، از منظر قالب‌های معنایی نگریسته است. صورت تکامل‌ یافته این نظریه در شبکه معنایی فریم‌نت تحقق پیدا کرده‌است. قالب‌های معنایی، بسته‌هایی معنایی هستند و هر کدام از برخی مولفه‌های معنایی تشکیل شده‌اند. روابط معنایی در این شبکه، به‌صورت روابط میان قالب‌های معنایی ارائه شده‌است. در این مقاله سعی بر آن است تا تحلیلی معنایی و پیکره‌بنیاد از چندمعنایی حوزه مفهومی فعل «شنیدن» در زبان فارسی بر مبنای اصول شبکه فریم‌نت در زبان انگلیسی ارائه شود. بر این اساس، کلیدواژه‌های «گوش» و «شنو» و «شنید» در پیکره‌های موجود در پایگاه دادگان زبان فارسی، بررسی شده‌است و از میان مفاهیم موجود در جملات شاهد، شش قالب معنایی «حس فعال»، «ادراک حسی»، «جستجو»، «آگاهی»، «اطاعت» و «توجه» و دو رابطه میان قالبی توارث میان قالب‌های «حس فعال» و «ادراک حسی» و رابطه کاربرد میان قالب‌های «توجه» و «حس فعال» استخراج شده‌است. نتایج تحلیل‌های انجام شده، این مطلب را نشان می‌دهد که رویکرد حاضر به پدیده چندمعنایی، رویکردی کارآمد برای بررسی چندمعنایی مفهوم فعل «شنیدن» در زبان فارسی است و می‌تواند تصویری از فرهنگ زبان فارسی در این حوزه مفهومی ارائه نماید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Study of the Conceptual Domain of The Verb "Listening" in Persian Language Adopting the Principles of FrameNet Network

نویسندگان [English]

  • Fateme Nayeblui 1
  • Mostafa Assi 2
  • Azita Afrashi 3
  • Masood Ghayoomi 4

1 Institute of Humanities and Cultural Sciences

2 Institute of Humanities and Cultural Sciences

3 Institute of Humanities and Cultural Sciences

4 Institute of Humanities and Cultural Sciences

چکیده [English]

Vocabulary differences between languages indicate differences in the cultures associated with each language. Polysemous words in any culture can be an expression of such lexical differences in a language. In cognitive semantics, there are different approaches to the polysemous phenomenon in language; The theory of Frame semantics is one of these approaches in cognitive semantics that has looked at the issue of polysemy from the perspective of semantic frames. The revised form of this theory has been realized in FrameNet . Semantic frames are semantic packages and each frame is composed of semantic components called frame elements. Semantic relationships in this network are presented as relationships between semantic frames. In this article, an attempt is made to provide a semantic and corpus-based analysis of the polysemy of the conceptual domain of the verb "Listening" in Persian based on the principles of the FrameNet network in English. Accordingly, the keywords "šeno", " šenid" and "guš" have been studied in the Persian database . Among the concepts found in sentences extracted from the corpus, six semantic frames of Perception_active, Perception_experience, Awareness, Compliance, Seeking and Attention and two "inheritance" Frame to frame relations between "Perception-Active" and "Perception-Experience" Frames and "use" Frame to frame relations between "Attention" and Perception-Active" Frames were extracted. The results of the analysis show that the current approach to the phenomenon of polysemy is an efficient approach to study the meaning of the verb "Listening" in Persian and can provide a picture of Persian language culture in this conceptual area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cognitive Semantics
  • ّFillmore's Frame Semantics Theory
  • FrameNet
  • Persian
  • conceptual domain of the verb "Listening"