Language Science Studies

Language Science Studies

پردازش شنیداری اسم در زبان فارسی با استفاده از تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی (fMRI)

Document Type : Research Paper

Authors
1 Alzahra University, Tehran, Iran
2 Linguistics Department, Faculty of Literature, Alzahra University, Tehran-Iran
10.22054/ls.2025.88322.1746
Abstract
مسئلۀ اصلی در پژوهش حاضر، یافتن نواحی فعال مغز هنگام پردازش شنیداری انواع ساخت‌واژی اسم در فارسی و بررسی تأثیر وند جمع (ـها/ـان) در این فرایند بود. این پژوهش در صدد پاسخ به این پرسش‌ها بود: هنگام پردازش شنیداری اسم‌های بسیط و غیربسیط (مشتق و مرکب) زبان فارسی کدام نواحی مغز فعال می‌شود؟ وجود یا عدم وجود وندهای تصریفی جمع (ـ‌ها/ـان) چه تغییری در نواحی فعال‌شده ایجاد می‌کند؟ در پاسخ به این پرسش‌ها، یک تکلیف شش‌بلوکی برای استفاده در دستگاه تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی (fMRI) طراحی شد. هر بلوک شامل 20 ثانیه محرک شنیداری و پنج ثانیه استراحت بود. توزیع کلمات هدف در هر بلوک تصادفی بود وکلمات با ترتیبی یکسان برای 20 شرکت‌کننده پخش شد. در تصاویر ساختاری از توالی سه‌بعدی T1MPRAGE و در تصاویر عملکردی از تصویربرداری اکوصفحه‌ای (EPI) استفاده شد. تحلیل براساس GLM و SLA با مدل GLA انجام شد. نتایج نشان داد نواحی فعال در اسم‌ بسیط به نواحی حرکتی، در اسم‌ مشتق به نواحی پردازش زبانی پیچیده و در اسم مرکب به نواحی پردازشی احساسی و شناختی پیوند می‌خورد. پردازش داده‌های مربوط به اسم‌های مشتق و مرکب در مناطق وسیعی از مغز دیده می‌شود و نه‌تنها بخش‌های مربوط به زبان که بخش های مربوط به حافظه مانند امیگدال و هیپوکامپ را نیز دربرمی‌گیرد. همچنین در این پژوهش مشخص می‌شود که وجود وند تصریفی جمع در کنار اسم در فارسی موجب گسترش دامنۀ فعال‌سازی و افزایش شدت آن می‌شود. این تغییر در نواحی مربوط به پردازش زبانی و شناختی شدیدتر است.
Keywords
Subjects


Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 29 August 2026

  • Receive Date 18 September 2025
  • Revise Date 26 September 2025
  • Accept Date 26 September 2025