نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان شناسی، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی دانشگاه علامه طباطبایی

2 کارشناسی ارشد زبان شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

مقالۀ حاضر به بررسی چگونگی تعبیر معنایی تکواژهای همنام در زبان فارسی در قالب رویکردی ادراکی می‏پردازد. در طول تاریخِ مطالعۀ معنیِ واژه‌ها همواره دو دیدگاه غالب تکواژبنیاد و واژه‏بنیاد مطرح بوده‏اند. این پژوهش، ابتدا به طرح برخی معایب هر یک از این دو دیدگاه می‏پردازد و سپس به کمک 30 تکواژ همنام برگرفته از فرهنگ فشردة سخن و از طریق مصاحبه با 50 آزمودنی با تحصیلات کارشناسی ارشد غیرزبان‏شناسی، در چارچوب رویکرد ادراکی معرفی‏شده از سوی صفوی (1396)، به این نتیجه می‌رسد که سخنگویان، معنی تکواژها را از طریق تعبیر معنی کلّ واژه درمی‏یابند. به این ترتیب، برخلاف آنچه در سنت مطالعة معنی، تحت‏عنوان «ترکیب‏پذیری» معنایی معرفی شده است (تعبیر معنی از جزء به کل)، بر مبنای رویکرد ادراکی، ما بر اساس «تجزیه‏پذیری» به تعبیر معنایی تکواژها دست می‏یابیم (از کل به جزء) و در این میان، مجموعه‏ای از اطلاعات در قالب بافت‏های ادراکی A (بافت زبانی)، B (موقعیت حاکم بر تولید بافت A) و به ویژة بافت C (مجموعه اطلاعات پیشین فرد) در تعبیر معنایی دخالت دارند. درواقع، تعبیر معنایی تکواژهای زبان فارسی وابسته به تعبیر معنی کلّ واژه از طریق اطلاعات بافتی مربوط به واژۀ مذکور است و به روش قیاسی (از کل به جزء) صورت می‏گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Semantic behavior of homonymous morphemes in Persian

نویسندگان [English]

  • Raheleh Gandomkar 1
  • Mehraneh Ma'arefvand 2

1 Linguistics, Allameh Tabataba'i University

2 MA. in Linguistics, Allameh Tabataba'i University

چکیده [English]

The present study aims to analyze the process of the interpretation of homonymous morphemes in Persian on the basis of a perceptual approach. There have been two dominant approaches in the history of word meaning studies namely Word – based and Morpheme – based approaches. This research first studies the disadvantages of each of the two approaches, then with the help of 20 homonyms taken from Farhang-e Fešorde-ye Soxan and by interviewing 50 non linguistics graduates using the perceptual approach framework introduced by Safavi (1396) concludes that Persian speakers interpret the meaning of homonyms based on words’ meanings. According to this issue, unlike what has been introduced in the traditional studies of meaning known as meaning 'compositionality' (inductive method), the meaning of morphemes is perceived by using meaning 'decompositionality' (deductive method) with the help of contextual information including perceptual context A (Linguistic context), B (The present situation in which the context A is produced), and specifically context C (The background information) based on this Perceptual approach. In fact, homonyms interpretation in Persian relies on the word interpretation by means of the present contextual information inside the words deductively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • context
  • semantic interpretation
  • perceptual approach