دوره 6 (1398)
دوره 5 (1397)
دوره 4 (1395)
دوره 3 (1394)
دوره 2 (1393)
دوره 1 (1392)
تعداد مشاهده مقاله 292,675
تعداد دریافت فایل اصل مقاله 72,675
نسبت مشاهده بر مقاله 1548.54
نسبت دریافت فایل بر مقاله 384.52
تعداد مقالات ارسال شده 543
تعداد مقالات رد شده 195
درصد عدم پذیرش 36
تعداد مقالات پذیرفته شده 183
درصد پذیرش 34

 

 

نشریه علم زبان یک نشریه با داوری بسته و دوسو ناشناس و با دسترسی آزاد است که از سوی دانشگاه علّامه طباطبائی به عنوان دانشگاه پیشرو در علوم انسانی و اجتماعی در ایران منتشر می‌شود. این نشریه به منظور فراهم نمودن محیط فکری برای پژوهشگران ملّی و بین‌المللی با تمرکز بر مباحث زبانشناسی پایه گذاری شده است. این نشریه در پاسخ به پیشرفت های صورت گرفته در حوزه زبانشناسی انتشار یافته و هدف آن انتشار مقالات با کیفیت که یافته‌های مرتبط با موضوعات مهم زبانشناسی را گزارش می دهند است.

 نشریه علم زبان در دو نسخه چاپی و آنلاین منتشر می شود.

به منظور دسترسی آسان و جهانی به آخرین یافته های پژوهشی، این نشریه به عنوان یک نشریه دسترسی-آزاد پایه گذاری شده است. نشریه مبلغ 100,000 تومان جهت داوری مقالات دریافت می‌کند؛ اما تمام مراحل چاپ مقاله از سوی دانشگاه علّامه طباطبائی پشتیبانی مالی می‌شود.

 لطفا جهت آماده‌سازی و ارسال مقاله پس از مطالعه دقیق بخش راهنمای نویسندگان سامانه از انتهای این بخش، فایل   ساختار مقالات   را  دانلود کرده و مقاله را در این قالب آماده و  طریق همین سامانه به دفتر فصلنامه ارسال فرمایید. فصلنامه از پذیرفتن مقالاتی که خارج از این ساختار باشد معذور می‌باشد. ارسال فرم‌های تعهد و تعارض امضا شده توسط نویسندگان به همراه مقاله الزامی می‌باشد.

نشریه بر اساس آخرین ارزیابی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با رتبه ب منتشر می‌شود.

بررسی شبکه معنایی پی‌بست معرفه‌ساز ku در گویش تنگستانی با رویکرد شناختی

حیدر یزدان شناس؛ محمد حسین شرف زاده؛ زهرا باباسالاری؛ سعید یزدانی

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 7-36

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.36728.1140

چکیده
  یکی از مفاهیم اصلی در زبان‌شناسی شناختی این است که هر واحد زبانی دارای شبکه‌ای معنایی است. در این رویکرد تکواژ، مقولات و ساخت­های دستوری، همگی صورتی از واحدهای نمادین دارند. از این منظر، پی­­­بست­­ها  نیز معانی خاص خود را دارند که آن معنا را به گروه میزبان می‌افزایند. پی­بست همانند مقولات واژگانی، مقوله‌ای را تشکیل ...  بیشتر

بررسی استعاره‌های مفهومی و مبنای طرح‌واره‌ای آن‌ها در نابینایان مطلق مادرزاد و همتای بینایشان بر اساس نظریۀ شناخت بدن‌مند

الهام اسماعیل پور اقدم؛ مسعود دهقان

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 37-72

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.45128.1255

چکیده
  نظام مفهومی ذهن بشر که اندیشه و عمل انسان بر آن استوار است، ماهیتاً استعاری است و ریشه در نظام مفهومی زبان دارد. بنابراین، از استعاره به­عنوان مقوله­ای مهم در مطالعات زبانی یاد می­شود. پژوهش حاضر به بررسی الگوی بدن‌مندی استعاره­های مفهومی در نابینایان مطلق مادرزاد در مقایسه با همتایان بینایشان بر مبنای معنی‌شناسی شناختی ...  بیشتر

چنددستوری شدگی فعل خواستن در زبان فارسی؛ مطالعه‌ای شناختی در چارچوب طرحواره‌های رخدادی بنیادین

مرتضی دستلان

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 73-104

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.45842.1262

چکیده
  چنددستوری‌شدگی فرایندی است که طی آن یک صورت زبانی، نقش­های دستوری گوناگونی را در ساخت­های متفاوت به نمایش می‌گذارد. به عبارت دیگر، یک صورت زبانی درعین­حال که مفهوم واژگانی خود را حفظ می‌کند، چند مسیر متفاوت را در بستر دستوری­شدگی طی می‌کند و در هر کدام به ایفای نقشی متفاوت می‌پردازد. فعل خواستن نمونه‌ای از چنددستوری‌شدگی ...  بیشتر

تحلیل استعاره‌های بوستان سعدی بر اساس نظریه آمیزه مفهومی

عباسعلی آهنگر؛ محمد امیر مشهدی؛ سمیه دهمرده بهروز

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 105-153

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.46282.1269

چکیده
  هدف این پژوهش، توصیف و تحلیل حوزه‌های مفهومی به کار رفته در استعاره‌های بوستان سعدی بر اساس نظریه آمیزه مفهومی مطرح شده توسط فوکونیه و ترنر (1998، 2002) می‌باشد. در این نظریه، برای توصیف و تحلیل استعاره‌ها از فضاهای ذهنی استفاده می‌شود که عبارتند از: دو فضای دروندادی، یک فضای عام و یک فضای آمیخته. در این پژوهش، فضاهای ذهنی هر استعاره ...  بیشتر

گویش‌سنجی رایانشیِ تنوعاتِ زبان‌گونه‌هایِ تالشی در کرانۀ جنوب باختری دریای خزر

بهروز قسمت پور؛ علی رضا قلی فامیان؛ سیف الله ملایی پاشایی؛ نرجس بانو صبوری

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 155-189

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.39579.1187

چکیده
  گویش‌سنجی گرایشی نوین و برآمده از گویش‌شناسی کلاسیک است که در آن تفاوت‌ها و تمایزات میان گویش‌های مختلف در ناحیه­ای به صورت آماری محاسبه شده و با استفاده از نقشه‌ها و اطلس‌های گویشی بازنمایی می‌شود. در پژوهش حاضر محققان کوشیده‌اند بر اساس روش تحلیل انبوه داده‌های گویشی و با بهره‌گیری از بستۀ نرم‌افزاری گویش‌سنجی و نقشه‌نگاری ...  بیشتر

منشأ زبان از دیدگاه قرآن

قدرت جاودانی

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 191-214

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.37293.1150

چکیده
    منشأ زبان راز سربه ­مهری است که ذهن بسیاری از زبان­شناسان را درگیر کرده است. مقالۀ حاضر پس از نقد و بررسی نظریه­های مطروحه در این زمینه، نظریۀ جدیدی بر اساس تفسیر و تحلیل علمی آیات قرآن کریم ارائه می­کند که ترکیب­شدۀ دو مورد از نظریه­های پیشین است. بر مبنای منطق دینیِ این نظریه، ابداع تدریجی زبان و وجود خانواده­های متعدد ...  بیشتر

انسجام دستوری در تبلیغات فارسی و انگلیسی (مطالعه موردی: فراورده‌های غذایی)

مهسا صادقی

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 215-242

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.38507.1173

چکیده
  امروزه تبلیغات نقش بسیار مهمی در زندگی انسان و بسیاری از جنبه‌های فعالیت جوامع انسانی ایفا می‌کند و به همین دلیل متونی تبلیغاتی نیز به همان میزان حائز اهمیت هستند. از دیدگاه زبان‌شناسی نقش‌گرا و به‌ویژه نظریۀ انسجام هلیدی و حسن (1976)، یکی از مهمترین ملاک‌های معنامندی و اثرگذاری متون وجود انسجام در آنهاست که این انسجام می‌تواند ...  بیشتر

معرفی چارچوب ارزیابی «کِم»

منیره شهباز

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 243-278

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.37248.1149

چکیده
  دستورزبان اساس تمامی زبان‌های بشری را تشکیل می‌دهد و معمولاً از زبان‌آموزان انتظار می‌رود در دستورزبان به سطح قابل‌قبولی برسند. در قدیمی‌ترین روش‌های ‌تدریس شناخته‌شدۀ تاریخ آموزش زبان نیز، تدریس دستور اصلی‌ترین جزء آموزش است. حتی رویکرد ارتباطی که پذیرفته‌شده‌ترین رویکرد آموزش زبان است، دستور را نادیده نگرفته ‌است. البته، ...  بیشتر

تبیین پیوستگی آیات سورة علق براساس روش نیل رابینسون

روح الله محمدعلی نژاد عمران؛ حسام امامی دانالو

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 279-302

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.42339.1224

چکیده
  پنج آیة آغازین سورة علق، به سبب اخبار موجود مبنی بر ارتباط این آیات با آغاز نزول قرآن کریم و بعثت پیامبر اکرم (ص) در غار حرا، همواره مورد توجه اسلام‌پژوهان مسلمان و غیرمسلمان بوده‌است. اغلب محققان این آیات را جدا و بی­ارتباط با دیگر آیات این سوره می‌دانند. در نگاه نخست، ممکن است ارتباط و پیوستگی میان الفاظ و عبارات سوره‌های قرآن ...  بیشتر

رده‌شناسی ساخت موصولی فارسی

سولماز محمودی

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 303-325

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.31924.1116

چکیده
  ساخت موصولی یک گروه حرف تعریف مرکب است که شامل هستة موصولی و بند موصولی است و آن دو با هم یک سازه نحوی تشکیل می­دهند. این ساخت توزیع گروه حرف تعریف را دارد. بند موصولی فارسی بند پیرو پسااسمی است که دارای ترتیب خطی حرف ­تعریف اسم بند است. این مقاله با تحلیل ۱۲۰۰ جملة حاوی بند موصولی که برگرفته از آثار زبان‌شناسان و دستورنویسانی همچون ...  بیشتر

بررسی زباهنگ "بلاتکلیف شدگی‌" با‌ استفاده از عبارات تقابلی دوگانه در پرتو الگوی هایمز

رضا پیش‌قدم؛ شیما ابراهیمی

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 327-359

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.50467.1315

چکیده
  دوگانه‌های تقابلی از دیرباز در زندگی بشر وجود داشته‌اند و خط فکری و هیجانی او را رقم زده‌اند. انسان با این تقابل‌های دوگانه بر مسائل جهان هستی، برچسب ارزشی زده و این برچسب‌گذاری‌ها وی را در تصمیم‌گیری دچار تردید و بلاتکلیفی می‌کند. پرواضح است که این تفکر نسل به نسل به افراد منتقل شده و در فرهنگ افراد انعکاس یافته است. ازآنجاکه ...  بیشتر

پرسش‌های چالشی خبرنگاران در مصاحبه های سیاسی ایران و آمریکا

مریم فرنیا؛ نسرین عابدیان

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 361-392

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.47957.1284

چکیده
  مطالعة حاضر با استفاده از روش توصیفی و تحلیل کمی به بررسی پرسش‌های چالشی مطرح­شده توسط خبرنگاران از رؤسای جمهور در مصاحبه­های سیاسی ایران و آمریکا پرداخته است. برای این منظور، پرسش‌های مطرح­شده از رؤسای جمهور در ایران (دوره ریاست احمدی نژاد و روحانی) و رؤسای جمهور ایالات متحده (دوره ریاست اوباما و ترامپ) به طور تصادفی از حدود ...  بیشتر

نقش جنبش های ترجمه در شکل گیری رنسانس در اروپا: معرفی جنبش ترجمه تولدو

علیرضا امیدبخش

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 393-416

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.57474.1410

چکیده
  رویکرد تاریخ نگاران غربی در نگارش تاریخ دوره رنسانس در اروپا که آن را «تولد» دوبارة علمی، فرهنگی، هنری، دینی، ادبی، سیاسی، و اقتصادی می‌دانند، رویکردی خالی از خطا و لغزش نیست و جمله معروف «تاریخ را فاتحان می­نویسند» را به یاد می‌آورد، چرا که در خوانشی که از تاریخ این دوره دارند، به تلاش دیگران در دوران گذشته کمتر توجه ...  بیشتر

توزیع واج‌های خیشومی در خوشه دو همخوانی؛ و ویژگی‌های توزیعی-واج شناختی وام‌واژه‌ها در زبان فارسی

عباس صفردوست؛ عالیه کردزعفرانلو کامبوزیا

دوره 7، شماره 12 ، مهر 1399، صفحه 417-466

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.36693.1139

چکیده
  بخش نخست این مقاله به بررسی توزیع خیشومی‌ها در خوشه‌های دوهمخوانی پرداخته است. در این بخش قصد داریم الگوهای توزیعی واج‌های خیشومی را در خوشه‌های همخوانی بشناسیم. فرض ما این است که خیشومی‌ها در واژه‌هایی که به‌لحاظ ریشه‌شناختی فارسی هستند، در دو موضع C1 و C2 گرایشی قوی به توزیع تکمیلی دارند؛ به‌این معنی که حضور واج m و n، به‌ترتیب، ...  بیشتر

آموزش زمان‌های فارسی به غیرفارسی زبانان: مقایسه روش های تدریس ساختاری و ارتباطی

ضیاءالدین تاج الدین؛ ملیحه عشقوی

دوره 1، شماره 1 ، اسفند 1392، ، صفحه 83-108

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2014.28

چکیده
  یادگیری زمان یکی از مشکلات فارسی‌آموزان خارجی است. برای پرداختن به این مشکل، پیشرفت در یادگیری زمان‌های فارسی براساس روش‌های متفاوت در آموزش آن­ها در کانون این پژوهش قرار گرفت. بدین‌منظور، تأثیر دو روش ساختاری و ارتباطی برای آموزش زمان بررسی شد. آزمودنی‌ها از بین فارسی‌آموزان سطح دوم میانی در مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی ...  بیشتر

تحلیل معنایی واژگان زبان فارسی بر مبنای رویکرد معنی‌شناسی قالب‌بنیاد

راحله گندمکار

دوره 2، شماره 2 ، خرداد 1393، ، صفحه 117-142

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2014.1084

چکیده
  معنی‌شناسی قالب‌بنیاد نخستین بار از سوی چارلز فیلمور و پس از طرح مفهوم «قالب» از سوی او (1977الف، 1977ب، 1985، 1987) به‌مثابۀ نگرشی در چهارچوب معنی‌شناسی شناختی مطرح شد. فیلمور در این رویکرد واژگانی، اصطلاح «قالب» را به‌مثابۀ شیوه‌ای برای تحلیل‌های معنایی زبان طبیعی به کار می‌برد. نگارندۀ نوشتۀ حاضر با استفاده از نمونه‌های ...  بیشتر

بررسی تغییرات معنایی و کاربردی وام‌واژه‌های زبان فرانسه در فارسی

سپیده نواب‌زاده شفیعی

دوره 2، شماره 3 ، مهر 1393، ، صفحه 107-128

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2014.3109

چکیده
  در زبان فارسی، مانند هر زبان دیگر، واژه‌هایی یافت می‌شوند که از زبان‌های مختلف به امانت گرفته شده‌اند. به این کلمات اصطلاحاً واژه‌های «قرضی»، «دخیل» یا «وام‌واژه» می‌گویند. در طول زمان و در پی رویدادهایی تاریخی، واژه‌هایی از زبان‌های یونانی، عربی، ترکی، فرانسه، انگلیسی، روسی و زبان‌های دیگر به فارسی راه یافته‌اند. ...  بیشتر

نقد زبان‌شناختی کتاب زبان فارسی مقطع متوسطه و مسائل آموزشی آن

مهدی سبزواری؛ فاطمه محمدی

دوره 2، شماره 3 ، مهر 1393، ، صفحه 82-65

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2014.3106

چکیده
  کتاب زبان فارسی که به‌عنوان درس کسب مهارت‌های زبانی در برنامۀ درسی دانش‌آموزان مقطع متوسطه گنجانده شده، حاوی مطالب و محتویات فراوان آموزشی، نگارشی و دستوری است. این کتاب از نظر محققان این مقاله دارای نقایص و کاستی‌هایی است که به‌جهت اهمیت این درس در نظام آموزش، ضرورت دارد به آن‌ها پرداخته شود. نکته‌ای که مشکل آموزش این کتاب را ...  بیشتر

کدام معنی؟

کورش صفوی

دوره 1، شماره 1 ، اسفند 1392، ، صفحه 11-40

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2014.25

چکیده
  در نوشتۀ حاضر به‌دنبال طرح مسأله‏ای هستم که سال‏هاست مرا درگیر خود کرده و هنوز در هیچ مقاله یا کتابی ندیده‏ام که کسی به آن پرداخته باشد. مسأله بر سر این است که اگر قرار باشد، مطالعۀ «معنی» پیچیده‏ترین بخش زبان‏شناسی را به خود اختصاص دهد، در هریک از شاخه‏های مطالعۀ زبان، کدام «معنی» باید مدّ نظر قرار گیرد. برای ...  بیشتر

ارجاع متقابل در زبان فارسی

لاله مولائی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 شهریور 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2017.21743.1077

چکیده
  مطابقه را می‌توان رخدادی دانست که طی آن کلمه‌ای مشخصه‌های صرفی‌ای می‌گیرد که از جای دیگر نشأت می‌گیرد، و این به معنای وضعیتی است که در آن، صورت هدف دارای نشانه‌های دستوری‌ای است که توسط ناظر نظارت می‌شود. از سوئی دیگر، ارجاع متقابل (در خصوص نشان‌دار شدن فعل)‌ را غالباً می‌توان در مورد زبان‌های ضمیرانداز برای سازوکاری به کار ...  بیشتر

رده‌شناسی زبان از منظر دستور نقش‌گرای نظام‌مند

اسماعیل صفائی اصل؛ رضامراد صحرایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2017.17347.1062

چکیده
  دستور نقش‌گرای نظام‌مند نظریه‌ای است بسیار قوی و آن‌قدر انعطاف‌پذیر که به شاخه‌های مطالعاتی بسیار متنوعی از جمله ’رشد زبان در کودک‘، ’زبان‌شناسی آموزشی‘، ’زبان‌شناسی رایانشی‘، و ’زبان‌شناسی بالینی‘ ورود پیدا می‌کند. یکی دیگر از کاربردهای پژوهشی نظریة یاد‌شده ’رده‌شناسی زبان‘ است. شاخة مطالعاتی ...  بیشتر

کسره اضافه: هسته نمای اسم در فارسی

مژگان همایون فر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2017.20857.1072

چکیده
  کسره اضافه همواره از عناصر دستوری مورد توجّه دستوریان و زبانشناسان بوده است و نظرات گوناگونی در خصوص ماهیّت و توزیع آن در ساختار گروه اسمی زبان فارسی و برخی دیگر از شاخه‌های زبان‌های ایرانی مطرح شده است. تحلیل‌های نحوی و صرفی در مورد کسره اضافه به دست داده شده است. پژوهش حاضر می‌کوشد ضمن گردآوری این نظرات و بررسی منتقدانه آنها نشان ...  بیشتر

بازنمایی شیوۀ آموزش حروف اضافه در مجموعۀ آموزش فارسی به فارسی

علی محمدیارلو

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 مهر 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2017.24317.1088

چکیده
  حروف اضافه نقش بسزایی در معنای جملات فارسی دارند و در آموزش/ فراگیری این زبان یکی از دشوارترین نکات، بحث حروف اضافه‌هاست. در زبان‌آموزی زبان دوم، این حروف در آخرین رده از مقوله‌هایی هستند که زبان‌آموزان آن‌ها را فرامی‌گیرند. از این‌رو ضرورت دارد تا کتاب‌های آموزش زبان فارسی اهتمام ویژه‌ای به آموزش این حروف نمایند. هدف این پژوهش، ...  بیشتر

صوری‌سازی رابطه‌ی مفهومی شمول معنایی در سطح واژه از منظر زبانشناسی ریاضی

مریم رمضانخانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 فروردین 1397

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2018.25601.1094

چکیده
  در پژوهش حاضر تلاش بر آن است تا امکان صوری‌سازی رابطه مفهومی شمول معنایی دربین واژه‌ها بررسی شود. به این منظور، ابزارهایی از نظریه مجموعه‌ها، تابع ریاضی و برخی مفاهیم جبری به‌کار گرفته شده است. برای مطاله امکان صوری‌سازی این رابطه مفهومی، ابتدا تعریفهایی که از شمول معنایی در فرهنگهای تخصصی زبانشناسی و درسنامه‌های معتبر معنی‌شناسی ...  بیشتر

افعال مرکب حرف اضافه ای در زبان فارسی 1

سمیرا حسینی راد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 بهمن 1397

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.5255.1019

چکیده
  در این پژوهش به بررسی فعل مرکب حرف اضافه‌ای و تفاوت این‌گونه افعال با فعل‌های دارای متمم یا مفعول حرف اضافه‌ای موسوم به افعال حرف اضافه‌دار پرداخته می‌شود. مهمترین مسئله چگونگی تشخیص این دو نوع فعل است. به همین منظور پس ازاستخراج 530 فعل مرکب حرف اضافه‌ای از فرهنگ دو جلدی سخن، بر اساس نوع فعل سبک آنها به گروه‌های مختلفی تقسیم شده‌اند ...  بیشتر

بررسی انواع آغازگر در کتب انگلیسی جدید تألیف مقطع متوسطه دوم در ایران، بر اساس رویکرد نقش‌گرای نظام‌بنیاد هلیدی

شهناز یگانه؛ رضامراد صحرایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 اسفند 1397

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.38136.1165

چکیده
  در سال‌های اخیر، شاهد تغییر کتاب‌های درسی زبان انگلیسی در تمام مقاطع تحصیلی به‌ویژه در دوره دوم متوسطه بوده‌ایم. به نظر می‌رسد که مناسب نبودن منابع درسی پیشین، مؤلفان این کتاب‌ها را به اعمال تغییرات ساختاری و محتوایی در این کتاب‌ها وا‌داشته است؛ بنابراین، انتظار می‌رود که در نگارش کتاب‌های جدید تألیف، دیدگاه‌های مختلف علمی ...  بیشتر

کاربرد دستاوردهای حاصل از مطالعات رده شناختی زبان در تحلیل های صورت گرایانه

مژگان همایون فر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 بهمن 1397

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.17586.1064

چکیده
  پژوهشهای زبانی که در چارچوبهای نظری صورتگرا صورت میگیرد، به لحاظ اتکای تحلیلهای دستوری این نظریهها بر مبانی ریاضی-گونه و مشاهدات دقیق زبانی، غالباً از قدرت ابطال پذیری بالایی برخوردار هستند. اگر نتایج حاصل از تحلیلهای زبانی صورت گرا با توجه به اطلاعات زبانی حاصل از مطالعات رده شناسی زبان مورد نظر سنجیده شود و همسو با ویژگی های رده ...  بیشتر

بررسی شیوه تبادل معنا در خطبه شقشقیه نهج‌البلاغه بر مبنای رویکرد نقش‌گرای نظام‌مند هلیدی (2014) ....

رضا محمدی؛ حسین بازوبندی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 اسفند 1397

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.38440.1171

چکیده
  بی تردید، به خدمت گرفتن نظریه‌های نوین زبان‌شناختی در جهت تحلیل و واکاوی متون دینی می‌تواند زمینه را برای درک بهتر و شفاف‌تر از چنین متونی فراهم آورد. از جمله نظریه‌های نوینی که امروزه جایگاهی ویژه و کاربرد وسیعی در تحلیل متن و دیگر حوزه‌های زبان‌شناختی پیدا کرده است نظریه نقش‌گرای نظام‌مند هالیدی و متیسن (2014) می‌باشد. بر اساس ...  بیشتر

رده‌شناسی ترتیب واژه‌ها در زبان عربی برپایه مولفه‌های درایر (1992)

محمد دبیرمقدم؛ رضامراد صحرایی؛ ملهم الشاعر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.40194.1195

چکیده
  در رده‌شناسی، زبان‌ها بر اساس مولفه‌های صرفی، نحوی، معنایی و حتی واجی خاص رده‌بندی و طبقه‌بندی می‌شوند. مجموع این رده‌بندی و طبقه‌بندی‌ها به زبان‌شناسان کمک می‌کند تا جهانی‌های زبانی را معرفی کنند. هدف این پژوهش تعیین وضعیت رده‌شناختی ترتیب واژه زبان عربی معیار است. زبان عربی معیار، گونه ادبی و استاندارد شده‌ای است که در ...  بیشتر

ننشانگر های ساخت کنایی در گویش تالشی سه سار و وابستگی آن به زمان گذشته و نمود

عبداله عزت دوست سه ساری؛ مجتبی منشی زاده؛ حیات عامری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.34787.1127

چکیده
  پژوهش حاضر به بررسی حالت کنایی درگویش تالشی می پردازد . این گویش در مناطقی از گیلان رایج است و به سه گونه عمده یعنی مرکزی ، شمالی و جنوبی تقسیم می شود. گونه مورد بررسی در این مقاله از نوع جنوبی است که در روستای سه سار رایج است . داده های این پژوهش به صورت میدانی و از طریق مصاحبه با 30 گویشور جمع آوری شده است . موضوع حالت کنایی به تفاوت و شباهت ...  بیشتر

وراثت و انگیختگی رابطه صورت و معنی در واژگان: نمونه هایی از واژه سازی زبان فارسی

عادل رفیعی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.10051

چکیده
  مفهوم وراثت پیش فرض یکی از مفاهیم اساسی مورد استفاده در رویکردهای شبکه ای است که دانش زبانی را متشکل از گره های ساختی در سطوح مختلف انتزاع و روابط سلسله مراتبی بین آنها در نظر می گیرند. بر اساس این ساز و کار مشخصات مربوط به هر ویژگی از گره بالاتر به گره پایین تر به ارث می رسد، مگر آنکه گره پایین تر خود دارای مشخصات دیگری برای آن ویژگی ...  بیشتر

بهره گیری از الگوی هَیجامَد در تهیه و تدوین فرهنگ های لغت فارسی

رضا پیش‌قدم؛ آیدا فیروزیان پوراصفهانی؛ آیلین فیروزیان پوراصفهانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.37381.1151

چکیده
  چنانچه در گذشته، فرهنگ‌های لغت صرفاً به عنوان ابزارهایی تکنیکی در یافتن معانی واژگان به یاری خوانندگان و نویسندگان می-شتافتند، امروزه علاوه بر این‌که حاوی حجم بیشتر و دقیق‌تری از اطلاعات واژگانی هستند، ضرورت دارد در زمینه‌های اجتماعی، روانشناختی و فرهنگی نیز ایفای نقش ‌نمایند. این فرهنگ‌ها به مثابۀ آینه‌ای تمام‌نما، باید بتوانند ...  بیشتر

انواع جملات با اثر مسیر باغی در فارسی و دلایل بروز آن

نیره جودی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.42628.1227

چکیده
  پژوهش حاضر می‌کوشد، به این پرسش‌ها پاسخ دهد که « کدام ساخت ها در زبان فارسی منطبق بر تعریف مرسوم جملات با اثر مسیر باغی‌اند؟ و با توجه به انگاره‌های مربوط به پردازش جملات چگونه می‌توان دسته‌بندی مناسبی برای این ساخت‌ها در فارسی به‌دست داد؟». در این نگاشته، نخست اصطلاح جملات مسیر باغی در انگلیسی و همچنین مفاهیم نظری و الگوهای ...  بیشتر

هزاروششصد رنگ‌واژه در زبان فارسی

معصومه زارعی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.42325.1223

چکیده
  رنگ‌واژه‌ها و نامگذاری رنگ‌ها مسئله‌ای است که همواره توجه زبان‌شناسان را به خود جلب کرده‌است. چشم انسان قادر به تشخیص بیش از هفت میلیون رنگ است. زبان‌ها در فرهنگ‌های گوناگون کوشیده‌اند تا دامنه‌ای از این رنگ‌ها را به‌صورت واژگانی بازنمایی کنند. رنگ‌واژه‌ها و رده‌شناسی آن‌ها یکی از مطالعات محوری در دهه‌های اخیر به‌شمار ...  بیشتر

بررسی مؤلفه‌های ترتیب واژه در زبان لری خرم‌آبادی

فاطمه آخوندی؛ مرضیه صناعتی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.36877.1142

چکیده
  چکیده زبان لری خرم‌آبادی از زبان‌‌های جنوب غربی ایران به شمار می‌‌رود و مانند دیگر زبان‌ها دارای ویژگی‌ها‌ی دستوری و رده‌شناختی خاص خود است. . امروزه تأثیر و نفوذ فارسی روی گونة لری موجب شده که به تدریج این زبان‌ به عنوان زبانی در خطر به فراموشی سپرده شود و همین امر ضرورت مطالعۀ زبان‌شناختی این گونۀ محلی را با هدفِ ثبت و تدوینِ ...  بیشتر

همبستگی تکیۀ وزنی و مشخصه‌های صوت‌شناختی دیرش، شدت و زیروبمی در اشعار عامیانۀ زبان فارسی

انیس معصومی؛ مائده سادات میرطلایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.37417.1153

چکیده
  هدف از پژوهش حاضر بررسی همبستگی بین تکیۀ وزنی و مشخصه‌های صوت‌شناختی دیرش، شدت و زیروبمی واکه‌ها در اشعار عامیانۀ زبان فارسی است. به این منظور، 51 مصراع از اشعار عامیانۀ زبان فارسی بررسی شده‌اند. این اشعار متشکل از 139 هجا در جایگاه‌های دارای تکیۀ وزنی و 139 هجا در جایگاه‌های فاقد تکیۀ وزنی هستند. هر مصرع از این اشعار به هجاها، گام‌ها ...  بیشتر

ایدئولوژی و آموزش زبان فارسی در خارج از ایران: گفتمان‌شناسی انتقادی هویت ایرانی در کتاب درس زبان فارسی بر پایه الگوی ون‌دایک (2006)

سیده فاطمه طبسی؛ رضا مراد صحرایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 دی 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.30167.1109

چکیده
  کتا‌ب درسی به عنوان مهم‌ترین ابزار آموزشی زمینه‌ساز انعکاس و انتقال ایدئولوژی‌ها است. پیشینه پژوهش‌های انجام‌شده در زمینه تحلیل ایدئولوژی‌های موجود در کتاب‌های درسی نشان می‌دهد که قریب به اتفاق این مطالعات مبتنی بر آموزش زبان انگلیسی هستند. با توجه به توسعه روزافزون آموزش زبان فارسی، موقعیت حساس کشور ایران در جهان و وجود نگرش‌های ...  بیشتر

رمز گذاری فضایی در زبان فارسی : توصیف رویدادهای حرکتی توسط فارسی زبانان

زهره خوروش؛ احمدرضا لطفی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 بهمن 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.44697.1253

چکیده
  پس از دسته بندی زبانهای دنیا به دو مقوله فعل بنیاد و تابع بنیاد توسط تالمی که بر اساس الگوی رمزگزاری وقایع حرکتی زبانها را از یکدیگر متمایز می کند ، در طول دهه های اخیر تحقیقات زیادی بر روی الگوهای متفاوت واژگانی کردن وقایع حرکتی انجام شده است . پژوهش پیش رو، چگونگی واژگانی شدن رویدادهای حرکتی توسط فارسی زبانان و الگوی استفاده شده توسط ...  بیشتر

بازنمایی وجه فعلی در مقدمه شاهنامه ابومنصوری: مقایسه رویکردی سنتی و نظریه نقشگرا در باب وجه

پونه عابدین؛ محمد دبیرمقدم

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.49010.1295

چکیده
  چکیده وجه در مفهوم کلی، شیوه و نقطه نظر گوینده در بیان مفهوم جمله بوده و مبین چگونگی بیان وقوع یا عدم وقوع فعل، داشتن یا نداشتن حالتی، از منظر وی می‌باشد. قطعیت یکی از عناصر مهم در تعیین وجه است. در تمام زبان‌های دنیا ابزارهایی برای بیان وجه وجود دارد که شامل وجه فعلی، فعل‌های وجهی، قیدها و صفت‌های وجهی هستند. در میان ابزارهای بیان ...  بیشتر

پیرامون (-ow) در کردی جنوبی

حبیب گوهری؛ فروغ اسدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.49021.1296

چکیده
  هدف پژوهش حاضر معرفی، توصیف، تبیین و بررسی نقش عنصر زبانی بسیار پرکاربرد (-ow) در کردی جنوبی است. این پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و داده‌های لازم به‌صورت میدانی از گویشوران بومی به‌وسیله مصاحبه و گفتگو جمع‌آوری شده است. بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که پی‌بست (-ow) دارای توزیع و کاربردهای بسیار متنوعی است. عمدتا با افعال متعدی ساده و مرکب ...  بیشتر

استعاره در رنگ‌واژه‌های زبان فارسی

معصومه زارعی؛ شهلا رقیب دوست

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.48112.1287

چکیده
  رنگ‌واژه‌ها پرتویی از نظام مفهومی انسان‌اند که بازتابی از ویژگی‌های شناختی و زبانی او را بازنمایی می‌کنند. نظام مفهومی انسان اساساً ماهیتی استعاری دارد. استعاره سازوکاری شناختی و از جمله شگردهای زبانی است که می‌تواند در رنگ‌واژه‌سازی و گسترش مقوله‌ای رنگ‌ها نقش‌آفرینی کند. این پژوهش به بررسی استعاره در رنگ‌واژه‌‌های فارسی ...  بیشتر

تعبیر مکانی محورهای چپ-راست و جلو-پشت در زبان فارسی

سهند الهامی خراسانی؛ کورش صفوی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.43542.1236

چکیده
  مقاله‌ی حاضر به بررسی تعبیرهای مکانی محورهای چپ-راست و جلو-پشت زبان فارسی در چارچوب لوینسون (۲۰۰۳) و دنزیگر (۲۰۱۰) می‌پردازد. در سطح افقی سه چارچوب ارجاع اصلی وجود دارند که از میان آن‌ها چارچوب مطلق در فارسی کاربرد روزمره ندارد. اما دو مورد دیگر، یعنی چارچوب‌های ارجاع نسبی و ذاتی به صورت بالقوه می‌توانند تعبیر هر دو محور اصلی سطح ...  بیشتر

بررسی‌ ساخت‌آغازگری درمتون‌فارسی‌میانه ازمنظر‌فرانقش متنی رویکرد نقش‌گرای‌هلیدی

زهرا رمضانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.42456.1225

چکیده
  این پژوهش می‌کوشد تا به بررسی برخی ویژگی‌های متنی در متون دوره میانه زبان فارسی بپردازد. این خود می‌تواند زمینه‌ای را برای مقایسه متون دوره‌های پیشین زبان فارسی با فارسی امروز فراهم آورد. براساس چنین اطلاعاتی می‌توان بررسی کرد که در سطح بازنمایی ساخت آغازگری و نحو چینش پیام چه تغییرات احتمالی در روند تغییرات زبان فارسی صورت گرفته ...  بیشتر

تحلیل گفتمان انتقادیِ آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان با تمرکز بر بُعدِ اجتماعی - فرهنگیِ گفتمان آزفا

فرامرز مژدکانلو

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.31859.1115

چکیده
  در این پژوهش آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان (آزفا) را به مثابۀ یک گفتمان در نظر گرفته‌ایم و بُعد اجتماعی- فرهنگی این گفتمان را با تمرکز بر ’فرهنگ و آموزه‌های فرهنگی‘ آن، مورد تحلیل گفتمان انتقادی و تحلیل گفتمان انتقادی کلاسی قرار داده‌ایم. هدف این تحلیل، رفع چالش‌های عمده درخصوص ’فرهنگ و آموزه‌های فرهنگی‘ در گفتمان ...  بیشتر

نشانه شناسی فرهنگی شاهنامه فردوسی ، مطالعه موردی جنگ افزار ها در داستان رستم و سهراپ

الهام خیاطان؛ رضامراد صحرایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 تیر 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.39000.1178

چکیده
  چکیده شیوه خوانش متون ادبی همواره از موضوعات قابل توجه بوده است و رویکردهای گوناگون انتقادی برای این امر وجود دارند که نشانه شناسی یکی از این رویکردها به حساب می آید. پژوهش حاضر در صدد بررسی شیوه جدیدی مبتنی بر است. » نشانه شناسی فرهنگی « رویکرد پرسشی مطرح می شود که چگونه نشانه شناسی فرهنگی می تواند به خوانش بهتر متن ادبی بیانجامد؛ ...  بیشتر

جایگاه پسا فعلی عناصر غیر اصلی بند در زبان فارسی

محمد دبیرمقدم؛ ویدا شقاقی؛ مجتبی منشی زاده؛ سید حسین پیری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 تیر 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.49224.1301

چکیده
  زبان فارسی جزو زبان های فعل پایانی است. بند در فارسی، مانند زبان های دیگر، علاوه بر عناصر اصلی دارای عناصر غیر اصلی نیز می باشد که نبود آنها بند را غیر دستوری نمی کند؛ اما گوینده یا نویسنده برای بیان مقاصد خود از آنها بهره می برد. در پژوهش حاضر سعی شده است تا وضعیت جایگاه پسا فعلی عناصر غیر اصلی بند در سیاق محاوره ای مورد مطالعه قرار گیرد ...  بیشتر

بسامد کاربرد معادل‌های معنایی واژه‌های حوزه زبان در قرآن مجید بر پایه شبکه شعاعی (بررسی واژه‌های «لسان، قرأ، خطب، سمع و کتب» در ترجمه‌های فولادوند و الهی‌قمشه‌ای و تفسیرهای المیزان و نمونه)

فاطمه نصرتی موموندی؛ رضا مراد صحرایی؛ حیات عامری؛ عباس اشرفی؛ فاطمه نصرتی موموندی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 مرداد 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.45468.1258

چکیده
  هدف مقاله حاضر، بررسی شبکه شعاعی پنج واژه‌ «لسان، قرأ، خطب، سمع و کتب» بر پایه معنی‌شناسی شناختی است. همچنین، تعیین میزان بسامد کاربرد معانی شعاعی و معنی سرنمون واژه مذکور در دو ترجمه فولادوند (1418) و الهی‌قمشه‌ای (1393) و دو تفسیر المیزان (1390) و نمونه (1371)، هدف دیگر این مقاله می‌باشد. برای تعیین معنی سرنمون و معانی شعاعی واژه مورد ...  بیشتر

نقش مقوله دستوری گروه اسمی درونی در پردازش بندهای موصولی فاعلی و مفعولی در زبان فارسی

شهره صادقی؛ شهلا رقیب دوست

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 مرداد 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.41533.1216

چکیده
  ساخت موصولی از جمله ساخت‌های پیچیده نحوی است که برحسب رده‌های زبانی مختلف ساختارهای متنوعی دارد. تحقیقات در زبان‌های مختلف نشان داده‌اند که پردازش بندهای موصولی فاعلی نسبت به بندهای موصولی مفعولی آسان‌تر و سریع‌تر است. مک، وونک و شریفرز (2006) فرضیه مبتدابودگی را برای تبیین سهولت و سرعت بیشتر پردازش بندهای موصولی فاعلی مطرح کردند. ...  بیشتر

تضعیف همخوان /k/ در تاریخ زبان فارسی از دیدگاه واج‌شناسی آزمایشگاهی

فهیمه خداوردی؛ گلناز مدرسی قوامی؛ مجتبی منشی زاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 مرداد 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.46542.1270

چکیده
  همخوان/k/ در ساخت مضارع برخی فعل‌های فارسی باستان و بعضی صورت‌های غیرِفعلی آن، در بافت /V_[a, e]/ به آواهای[ʧ] و [z] تبدیل شده‌است و در ساخت ماضی همان افعال در بافت /V_[t]/، به آوای [x] تغییر کرده‌است. مقالة حاضر به بررسی پایه‌های صوت‌شناختی این تضعیف درزمانی در قالب واج‌شناسی آزمایشگاهی می‌پردازد. به منظور بازسازی بافت آوایی این تغییرات ...  بیشتر

بررسی رابطۀ بین وزن دستوری بند موصولی و حضور و یا عدم حضور ضمیر تکراری

میترا حسینقلیان؛ محمد راسخ‌مهند

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 شهریور 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.49080.1297

چکیده
  ضمایر تکراری در جایگاهی قرار می‌گیرند که سازه‌ای از آنجا حرکت کرده باشد. در زبان فارسی یکی از جایگاه‌های این ضمایر در درون بندهای موصولی می‌باشد. با توجه به تبیین نقشی هاکینز (2004، 1999) برای حضور ضمایر تکراری در بندهای موصولی هر چه قدر فاصلۀ بین هستۀ بند موصولی و محل سازۀ هم مرجع با آن در بند موصولی بیشتر باشد، عدم حضور ضمیر تکراری باعث ...  بیشتر

رده‌شناسی نظام‌های حالت‌نمایی و مطابقه در بَشاگَردی

سپهر صدیقی نژاد؛ عباسعلی آهنگر؛ بهروز برجسته دلفروز؛ شهلا شریفی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 خرداد 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.51393.1321

چکیده
  با تحلیل شیوۀ بازنماییِ نظام‌های حالت‌نمایی و مطابقه در بَشاگَردی (شمالی و جنوبی) براساس نظریۀ رده‌شناسیِ کلاسیک کامری (1978)، و سپس، ارزیابی دقیق یافته‌ها براساس نظریۀ رده‌شناسیِ نوین لینْدِن‌بِرگ و زوارْت (2017)، جستار حاضر می‌کوشد به تبیینی نظام‌مند از عملکرد رده‌شناختیِ آن نظام‌ها، و نیز از الگوی کلی انطباق در این گونه‌‌ها ...  بیشتر

شبکه معنایی حروف اضافه رویداد حرکتی«رفتن» در قرآن کریم: مطالعه موردی حرف «إلی»

فاطمه حبیبی؛ فتحیه فتاحی زاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.54502.1370

چکیده
  مقاله حاضر، پژوهشی معناشناختی است که رویداد حرکتی رفتن در قرآن کریم را از جهت ساختار شبکه معنایی حرف اضافه «إلی» بررسی می کند. هدف این پژوهش، تحلیل رویداد حرکتی رفتن و دستیابی به شبکه معنایی حروف اضافه بر اساس نظریه رویداد حرکت تالمی است. به همین منظور 88 فعل مشتمل بر ژرف ساخت « رفتن » در قرآن استخراج و تحلیل شد. نتایج این پژوهش ...  بیشتر

رابطۀ استعاره و بی‌ادبی در بافت غیبت رسانه‌ای بینافردی

سیده سحر جاوید؛ جلال رحیمیان؛ امیرسعید مولودی؛ علیرضا خرمایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.54982.1384

چکیده
  پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط احتمالی میان استعاره و بی‌ادبی در بافت غیبت رسانه‌ای بینافردی انجام گرفته است. بدین‌منظور، داده‌های مربوط به ده بازیگر زن و ده بازیگر مرد برگرفته از 60 موقعیت زبانی در بازۀ زبانی مرداد 97 تا اردیبهشت 99 از نرم‌افزار اینستاگرام جمع‌آوری شده است. مجموع واژه‌های مورد بررسی، 51449 واژه می-باشد. نتایج پژوهش ...  بیشتر

انتقال معانی حرف جر «باء» به حرف اضافه «به»، مطالعه موردی: سوره آل عمران

حاج بی‌بی نادران؛ مرتضی زارع برمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.57826.1420

چکیده
  تحلیل معانی و ترجمه حرف جر «باء» در سورة آل عمران، دو اصل بنیادی را دربارة زبان‌ها مشخص ساخت: نخست این‌که ترجمه می‌کنیم، اما زبان‌های مبدأ و مقصد را کاملاً درک نمی‌کنیم (اصل ارتباطی)؛ دوم این‌که زبان‌ها در فرآیند ترجمه با یکدیگر برخورد می‌کنند (اصل زبانی). به دو اصل ارتباطی و زبانی، باید یک اصل سوم، یعنی ترجمه‌های ناهمگون ...  بیشتر

ترجمه متون ادبی از نظریه تا عمل: بررسی ترجمه ای از زبان روسی

زینب اسدی سنگاچین؛ ناهید شیخی جولاندان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 مرداد 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.56359.1399

چکیده
  چکیده ترجمه آثار ادبی به عنوان یکی از دشوارترین و بحث‌برانگیزترین انواع ترجمه همواره مورد بحث و بررسی زبان‌شناسان مطرح دنیا بوده‌ است. به‌طوری که در بیشتر کتاب‌های مربوط به نظریه ترجمه، به‌طور جداگانه به ترجمه متون ادبی و ویژگی‌های آن پرداخته‌ شده است. به همین دلیل در مقاله حاضر سعی‌شده ‌است تا با بررسی اجمالی نظریات تعدادی ...  بیشتر

استعاره‌های‌مفهومی‌و‌کارکردهای‌آن‌ها‌در‌گفتمان‌سیاسی‌دولت‌تدبیر‌و‌امید‌‌

گلناز غفوری صالح؛ فروغ کاظمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 مرداد 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.56755.1403

چکیده
  هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی کارکرد استعارۀ مفهومی از دیدگاه لیکاف و جانسون (1980) در سخنرانی‌های سه تن از اعضای دولت تدبیر و امید آقایان روحانی،جهانگیری و ظریف است. مسئلۀ اصلی پژوهش آن است که نشان دهد استعاره‌های مفهومی چگونه در کلام این مقامات سیاسی نمود یافته و کارکرد آنها در جهت سازمان‌دهی واقعیت‌های سیاسی چگونه قابل تبیین است.داده‌ها ...  بیشتر

واکاوی زبان‌شناختی‎ ‎گونه‌ای ناواژه‌سازی نادر در کودکان:‏ یک پژوهش موردی کیفی

فرشته مؤمنی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 شهریور 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.54796.1379

چکیده
  بااینکه نوواژه‌سازی پدیده‌ای مهم در جریان رشد زبانی کودک است و نخستین کوشش او در کاربرد ویژگی «آفرینندگی» زبان ‏بشمارمی‌آید، تاکنون در مطالعات نادیده گرفته ‌شده‌‌است. هدف پژوهش‌ حاضر بررسی گونه‌ای کمیاب از نوواژه‌سازی کودک با ‏تأکید بر انگیختگی زبانی است. داده های این مطالعة توصیفی-تحلیلی بصورت پیمایشی در بیش از یک ...  بیشتر

بررسی محتوا و عناصر فرهنگی کتاب های آموزش زبان انگلیسی با اهداف عمومی و ویژه

حسین میهمی؛ رجب اسفندیاری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.50783.1316

چکیده
  فرهنگ به عنوان جزء اصلی و جدانشدنی در کنار آموزش قرار میگیرد. یکی از حوزه هایی که این رابطه در آن نمایان است، آموزش زبان انگلیسی به عنوان زبان دوم یا خارجی میباشد. به دلیل گستردگی زبان انگلیسی در جهان و استفاده از این زبان به عنوان زبان نشر علم و تکنولوژیهای جدید، حوزه آموزش زبان انگلیسی با اهداف ویژه ایجاد شده است که فراگیران را در ...  بیشتر

گفتمان سالمندان مبتلابه زوال عقل نوع آلزایمر: پیوستگی محاوره‌ای

نیما مشتاقی؛ مسعود دهقان؛ شهلا رقیب دوست؛ کورش صابری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.58081.1425

چکیده
  پیوستگی یکی از ویژگی‌های ساخت گفتمان است که فقدان آن در گفتمان سالمندان مبتلابه زوال عقل نوع آلزایمر سبب عدم درک گفتمان این بیماران می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیوستگی در گفتمان سالمندان کٌردزبان مبتلابه زوال عقل نوع آلزایمر انجام‌ گرفته است. ماهیت روش‌شناسی این پژوهشِ کمی، علّی-مقایسه‌ای بوده که در یکی از خانه های سالمندان ...  بیشتر

مقایسه بند های متممی در زبان های فارسی و روسی با تمرکز بر کلمات متمم پذیر

مهنوش اسکندری؛ علی سعیدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.52679.1344

چکیده
  بند پیرو متممی در زبان فارسی یکی از وابسته های مستقیم فعل شناخته می شود ولیکن در زبان روسی می تواند وابسته فعل، اسم، صفت کوتاه و یا کلمات شبه گزاره ای نیز باشد. در این پژوهش به بررسی انواع بند های متممی در زبان روسی و فارسی پرداخته ایم و از آنجایی که تفاوت اساسی این بند ها در این دو زبان در کلماتی است که نیاز به وابسته یا متمم اجباری دارند، ...  بیشتر

بررسی صوت‌شناختی و شنیداری واکه‌های سادۀ واجی گویش خوافی

سیدمحمد صاحبی؛ نوید فیروزی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.63451.1485

چکیده
  خوافی یکی از گویش‌های زبان فارسی است که در شهر خواف (واقع در استان خراسان رضوی) رایج است. این گویش از لحاظ آوایی، واجی، واژگانی و صرفی با فارسی معیار تفاوت‌های بسیاری دارد. در مقالۀ پیشِ رو، واکه‌های سادۀ واجی گویش خوافی با ارائۀ جفت‌های کمینه و براساس نظریۀ واج‌شناسی زایشی، توصیف و ‌طبقه‌بندی شده‌است. برای بررسی و مقایسۀ دقیق ...  بیشتر

بررسی فرآیند ذهنی قالب‌ریزی اصطلاحات در دو زبان فارسی و انگلیسی: رویکردی در چارچوب معنی‎شناسی شناختی

سیده مهدیس میرزاده؛ ارسلان گلفام؛ مهناز کربلایی صادق

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.47965.1286

چکیده
  درک چگونگی تجلی یک اطلاع انتزاعی در سطح زبان، همواره به عنوان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های زبان‌شناسان شناختی به ‌حساب می‌آید. در این راستا اصطلاحات، به عنوان سازه‌هایی که نمایانگر فرهنگ و هویت ملی هر اهل زبانی هستند، می‎توانند نقش موثری در شناخت مفاهیم و مطالعات زبانی ایفا کنند. بدین‌ترتیب پیکره‌ا‌ی مشتمل بر 100 اصطلاح فارسی ...  بیشتر

شناسایی تعداد و نوع وابسته‌های گروه اسمی در نوشتار کودکان فارسی‌زبان 10 تا 12 ساله

حلیمه ابن عباسی؛ معصومه نجفی پازکی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2022.60464.1449

چکیده
  هدف از انجام این پژوهش، شناسایی تعداد و نوع وابسته‌های گروه اسمی در متون مورد مطالعه دانش‌آموزان 12-10 ساله چهارم، پنجم و ششم ابتدایی شهر تهران است که منطقه 9 تهران با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب گردید. در این منطقه، 6 مدرسه به‌طور تصادفی خوشه‌ای انتخاب شد. سپس پیکره نوشتاری کودکان پایه چهارم، پنجم و ششم این مدارس گردآوری شد. در مجموع، ...  بیشتر

تکواژ صفر

آزیتا عباسی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2022.13686

چکیده
  در صرف تکواژبنیاد، تکواژ صفر به تکواژی گفته می‌شود که بار معنایی دارد اما هیچ‌گونه تظاهر صوری ندارد یعنی نه صورت آوایی دارد و نه صورت نوشتاری؛ به عنوان نمونه، کلمة «رفت» در زبان فارسی، فعل گذشتة سوم شخص مفرد است اما در این کلمه هیچ نشانة صوری برای نشان دادن مشخصه‌های شخص و شمار وجود ندارد. گروهی از زبان‌شناسان کلمة «رفت» ...  بیشتر

وزن هجایی (ایقاعی) در زبان فارسی

امید طبیب زاده؛ امید طبیب زاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.63354.1484

چکیده
  وزن هجایی از تکرار منظم هجاها و مکث‌ها و پاره‌ها پدید می‌آید. کمّیتِ هجاها و تکیۀ وزنی اهمیتی در ساختار وزن هجایی ندارد، و به همین دلیل این وزن دارای تفاوتی ماهوی با دو وزن اصلی شعر فارسی، یعنی وزن کمّی اشعار عروضی فارسی از یک سو، و وزن تکیه‌ای-هجاییِ شعرهای عامیانۀ فارسی از سوی دیگر است. وزن هجایی بیشتر خاص زبان‌های هجا-زمانی مانند ...  بیشتر

بررسی کاربرد استعاری اسامی حیوانات در زبان ترکی

ایرج ظفری؛ بهزاد رهبر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.63165.1480

چکیده
  بر اساس دیدگاه شناختی لیکاف و جانسون، استعارۀ مفهومی یکی از مجاری اصلی درک انسان از مفاهیم عالم هستی می‌باشد. هدف از تحقیق حاضر بررسی تأثیر اسامی حیوانات بر گفتار گویشوران زبان ترکی و ارزیابی معانی ضمنی این واژگان می‌باشد. گویشوران زبان ترکی با تشبیه انسان و رفتارهای او و نیز رویدادهای پیرامونی به حیوانات، معانی استعاری از آن‌ها ...  بیشتر

واکه‌های ساده‌ی لری مینجایی: یک بررسی صوت‌شناختی

الهام خدایی؛ ماندانا نوربخش

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.61425.1461

چکیده
  مینجایی نام عمومی گویش‌هایی از زبان لری است که به صورت پراکنده با نام‌های لری خرم‌آبادی، بالاگریوه‌ای، سیلاخوری، بروجردی، ملایری و غیره شناخته می‌شوند. هدف از این مقاله تعیین مقدار پارامترهای صوت‌شناختی همچون بسامد سازه‌های اول و دوم واکه‌های ساده، تاثیر جنسیت و نوع هجا (باز و بسته) بر این پارامترها و در نهایت به‌دست دادن نمودار ...  بیشتر

مقایسه عملکرد الگوریتم‌های پایه یادگیری ماشین در دسته‌بندی اشعار فارسی به دو گروه تلمیح‌دار و بدون تلمیح

پریسا محمدیان کلخوران؛ محمد بحرانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.60784.1453

چکیده
  هدف این پژوهش آن است که عملکرد چند روش‌ یادگیری ماشین را در دسته‌بندی اشعار فارسی به دو گروه تلمیح‌دار و بدون تلمیح، بررسی کند. برای این کار از روش‌های نظارت‌شده بیز ساده، ماشین بردار پشتیبان، درخت تصمیم، جنگل تصادفی، k نزدیک‌ترین همسایه، رگرسیون لجستیک و الگوریتم پرسپترون چندلایه استفاده می‌شود. پس از جمع‌آوری داده‌های برچسب‌خورده ...  بیشتر

بررسی فرایندهای واژه آفرینی و واژه سازی در کودکان 2 تا 6 سالۀ فارسی زبان تهرانی

زهرا خان علی زاده؛ فریبا قطره

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.60221.1447

چکیده
  پژوهش حاضر به بررسی فرایندهای ساخت واژه در کودکان 2 تا 6 سالۀ فارسی‌زبان تهرانی می‌پردازد. داده‌های پژوهش از طریق مشاهدۀ عینی، مصاحبه با کودکان و والدین آن‌ها، و پرسش‌نامۀ کتبی جمع‌آوری شده، و سپس بر اساس چارچوب ارائه‌شده در بوی (2007) دسته‌بندی و تحلیل شدند. نتایج حاصل از بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که در میان فرایندهای واژه‌سازی، ...  بیشتر

نقدی بر مقالهٔ «بررسی صوت‌شناختی رخداد انسدادی‌ چاکنایی پیش از واکۀ آغازین در واژگان زبان فارسی»

علی پیرحیاتی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.60019.1443

چکیده
  نواب صفوی و همکاران (۱۳۹۹) در مقاله‌ای که در شمارة یازدهم نشریة علم زبان (بهار و تابستان ۱۳۹۹) منتشر شده‌است، به گزارش پژوهش خود راجع به ویژگی‌های آکوستیکِ بست چاکنایی پیش از واکه‌های آغازین در زبان فارسی پرداخته‌اند. این پژوهش بر پایة بررسی تلفظِ هجای اول و دومِ تعدادی ناواژه با ساخت هجایی CVCV و همچنین هجای اولِ سی واژة فارسی با استفاده ...  بیشتر

ردۀ ریتمی زبان فارسی: رویکردی واج‌شناختی

انیس معصومی؛ گلناز مدرسی قوامی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.59349.1436

چکیده
  در رده‌شناسی ریتم، زبان‌ها در دو ردۀ ریتمی تکیه ـ زمان و هجا ـ زمان جای می‌گیرند. پژوهش‌های نخستین وجه ممیز این دو رده را در یکسان بودن فواصل بین‌تکیه‌ای در زبان‌های تکیه ـ زمان در برابر یکسان بودن دیرش هجاها در زبان‌های هجا ـ زمان می‌دانستند. امّا، پژوهش‌های متأخرتر نشان داده‌اند که ادراک ریتم متفاوت در این رده‌های زبانی برآیند ...  بیشتر

آموزش مجازی زبان فارسی به غیرفارسی زبانان: یک جایگزین یا یک گزینه؟

رضامراد صحرائی؛ شهره سادات سجادی؛ شیوا مجیدی؛ امیرحسین مجیری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.59245.1435

چکیده
  کرونا پدیده ای است که بشر زندۀ کنونی پیش‌تر آن را تجربه نکرده و آنقدر این اتفاق به طور ناگهانی رخ داد که موجب تعطیلی بسیاری از کلاس‌های آموزش زبان فارسی در جهان گشت. در مرکز آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان دانشگاه علامه طباطبائی، 14 دانشجوی لبنانی در حال تحصیل بودند که می‌بایست برای مهر سال 1399 آمادۀ حضور در کلاس‌های تحصیلی اصلی ...  بیشتر

معرفی و نقد کتاب مبانی رده‌شناسی زبان

بابک شریف

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.58261.1430

چکیده
  مبانی رده‌شناسی زبان عنوان کتابی است به قلم والی رضایی و فاطمه بهرامی که بر اساس سرفصل درس رده‌شناسی زبان در دورة کارشناسی ارشد زبان‌شناسی و با هدف ارائة مفاهیم اساسی این حوزه به دانشجویان و علاقه‌مندان تألیف گردیده است. کتاب در ده فصل سامان یافته است که با صرف نظر از فصولی که به پیشینه، روش‌شناسی و کاربردهای رده‌شناسی اختصاص دارد، ...  بیشتر

مفهوم‌پردازی اندام‌واژه‌ی "dam" در اصطلاح‌های استعاری کردی ملکشاهی

آمنه کریمی؛ غلامحسین کریمی دوستان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.58234.1429

چکیده
  هدف از پژوهش حاضر بررسی اصطلاح‌های استعاری کردی ملکشاهی است که در آن‌ها از اندام‌واژه‌‌ی "dam" بهره گرفته شده است. کردی ملکشاهی، یکی از گونه‌های کردی جنوبی واقع در استان ایلام است. داده‌های پژوهش از گفتار سخنگویان گونه‌ی مذکور گردآوری شده ‌است. در این پژوهش بخشی از استعاره‌های رایج کردی ملکشاهی با تکیه بر مفهوم‌پردازی دو اندام‌واژه‌ی ...  بیشتر

بررسی حوزه مفهومی فعل «شنیدن» در زبان فارسی با اتخاذ اصول شبکه فریم‌نت

فاطمه نایب لوئی؛ سید مصطفی عاصی؛ آزیتا افراشی؛ مسعود قیومی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.57628.1424

چکیده
  تمایزات واژگانی میان زبان‌ها، بیانگر تفاوت در فرهنگ‌های مرتبط با هر زبان است. واژه‌های چندمعنا در هر فرهنگ، می‌تواند نمودی از این قبیل تمایزات واژگانی در یک زبان باشد. در معناشناسی شناختی، رویکردهای مختلفی به پدیده چندمعنایی در زبان وجود دارد؛ نظریه معناشناسی قالب‌بنیاد یکی از این رویکردها در معناشناسی شناختی است که به مسئله ...  بیشتر

تحلیل انتقادی دال مرکزی و برهم کُنِش دال های شناور در گفتمان رمان «سال‌های ابری» بر اساس رویکرد لاکلائو و مربع ایدئولوژیک ون‌دایک

رضا قنبری عبدالملکی؛ آیلین فیروزیان پور اصفهانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.57800.1419

چکیده
  این پژوهش بر آن است تا با تکیه بر نگرش ساختارگرایانه، مفصل‌بندی دال‌های شناور، حولِ دال مرکزیِ گفتمان رمان «سال‌های ابری» را با استفاده از نظریه‌های ارنستو لاکلائو و تئون ون‌دایک مورد سنجش قرار دهد. در این راستا، هدف اصلی مقاله آن است تا نشان دهد که چگونه نویسنده با جهت‌دهی به دال‌های گفتمان و استفاده از راهبردهای زبانی، ...  بیشتر

واکاوی ساختمان دستوری گروه اسمی در نوشتار فارسی‌آموزان غیرایرانی: مورد فارسی‌آموزان چینی سطح فرامیانی(B2)

محمد باقر میرزایی حصاریان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.57731.1417

چکیده
  پژوهش حاضر به منظور آشنایی بیشتر با ویژگی‌های دستوری نوشتار فارسی‌آموزان انجام شده‌ است. پرسش‌ اصلی، چگونگی ساختمان دستوری گروه‌های اسمی در نوشتار فارسی‌آموزان چینی سطح فرامیانی است. تعیین پرکاربردترین و کم‌کاربردترین وابسته‌های گروه اسمی در نوشتار فارسی‌آموزان و نیز سنجش کارآمدی دستور توصیفی باطنی از مسایل فرعی پژوهش به ...  بیشتر

تعبیر و تحلیل سبکی و ساختاری درام: رویکرد نظام بنیاد

راضیه قلی پور هفشجانی؛ محمد دبیرمقدم

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.57361.1408

چکیده
  چکیدهمبانی نظری دستور نقش‌گرای نظام بنیاد به‌عنوان نظریه‌ای عام و پیکره بنیاد با جهت‌گیری‌های نقشی و معنایی که تمرکزش بر متن و حیطه موردنظرش کاربرد زبان در بافت است، باید درباره همه زبان‌ها و آثار زبانی صدق کند. در این دستور انواع تجربیات درونی و بیرونی ما در قالب فرایندها و به‌واسطه فرانقش تجربی بیان می‌شوند که نمود دستوری آن ...  بیشتر

تحلیل انتقادی و بازنمایی کارگزاران اجتماعی در داستان بیژن و منیژه: الگوی جامعه شناختی-معنایی ون لیوون(2008)

عباسعلی آهنگر؛ محمد امیر مشهدی؛ زینب تیموری رابر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.56950.1405

چکیده
  یکی از انواع رویکردهای تحلیلی متون، رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی ون‌لیوون(2008)است. این رویکرد‌‌ دارای دو مولّفه‌ی اصلی حذف ‌و اظهار می‌باشد که هرکدام دارای زیرمولّفه‌های مختلفی هستند. هدف این پژوهش بررسی و تحلیل چگونگی تحقّق مولّفه‌‌های حذف شامل پنهان‌سازی وکمرنگ‌سازی و برخی از مولّفه‌های اظهار شامل تشخّص‌زدایی، طبقه‌بندی، ...  بیشتر

تاثیر جنسیت در بیان جزییات، در نوشتار فارسی‌آموزان خارجی سطح پیشرفته از منظر دستور نقش‌گرایی

ابراهیم رضاپور؛ ابوالفضل موچانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.56525.1402

چکیده
  هدف این پژوهش، بررسی تاثیر جنسیت نویسنده در ارائه‌ی جزئیات در نوشتار فارسی‌آموزان سطح پیشرفته، در چارچوب دستور نقش‌گرای نظام‌مند هلیدی است. از‌آنجاکه بیان جزئیات در دستور نقش‌گرای نظام‌مند هلیدی و فرانقش اندیشگانی، در قالب افزوده‌های حاشیه‌ای بازنمایی می‌شوند؛ در این پژوهش، افزوده‌های حاشیه‌ای به‌کار‌رفته در نوشتار فارسی‌آموزان ...  بیشتر

بررسی خطاهای زبانی دانش‌‌‌‌‌آموزان در کاربرد گروه اسمی انگلیسی از منظر روان‌‌‌‌‌‌شناسی‌‌‌‌زبان

عبدالحسین حیدری؛ مالک پناهی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.55958.1395

چکیده
  در پژوهش حاضر تأثیر واژگان زبان فارسی بر فرایند تولید گروه اسمی انگلیسی درگفتار دانش‌‌‌‌آموزان از منظر روان‌‌‌‌شناسی زبان مطالعه شده است. داده‌‌ها (خطاهای زبانی) از گفتار دانش‌‌‌آموزان دوم انسانی دورۀ متوسطه در کلاس‌‌‌های درس انگلیسی جمع‌‌آوری شده است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی انجام یافته است. نخست 221 خطای زبانی مرتبط ...  بیشتر

گفتمان کاوی آیات 83 تا 98 سوره کهف با استناد بر تحلیل انتقادی گفتمان فرکلاف

سیده خدیجه میرباذل؛ معصومه ارجمندی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.55535.1391

چکیده
  سوالی که از دیرباز تا کنون مورّخان و عالمان دینی نتوانستند درباره مصداق آن به پاسخ قانع کننده ای برسند، ماجرای ذی القرنین است که هم در تورات، انجیل، و هم در قرآن از آن سخن به میان آمده است. برخی او را پادشاه یمنی، بعضی اسکندر مقدونی ‌و بسیاری معتقدند او، کوروش پادشاه ایرانی است. واژه «ذی القرنین» سه بار در سوره کهف (سوره هجدهم قرآن ...  بیشتر

رابطه ساز‌و‌کارهای شناختی و روند رشد خواندن و نوشتن در کودکان دبستانی با توجه به ماهیت خط فارسی

نیما نوری؛ شهلا رقیب دوست

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.54943.1387

چکیده
  پایداری‌های نگاره‌ای‌‌ـ‌‌‌.‌واجی و واجی‌ـ‌نگاره‌ای در خط‌های گوناگون تفاوت دارند. مشخص گردیده است که این ویژگی بر فراگیری خواندن و املا در دوره‌ی دبستان تأثیر می‌گذارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش مهارتهای شناختی گوناگون در خواندن و صحت املا در زبان فارسی است که خط الفبایی همخوانی بسیار ناپایداری دارد. 75 کودک فارسی‌زبان ...  بیشتر

رفتار معنایی تکواژهای همنام در زبان فارسی

راحله گندمکار؛ مهرانه معارفوند

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.51850.1327

چکیده
  مقالۀ حاضر به بررسی چگونگی تعبیر معنایی تکواژهای همنام در زبان فارسی در قالب رویکردی ادراکی می‏پردازد. در طول تاریخِ مطالعۀ معنیِ واژه‌ها همواره دو دیدگاه غالب تکواژبنیاد و واژه‏بنیاد مطرح بوده‏اند. این پژوهش، ابتدا به طرح برخی معایب هر یک از این دو دیدگاه می‏پردازد و سپس به کمک 30 تکواژ همنام برگرفته از فرهنگ فشردة سخن و از ...  بیشتر

جهت مجهول در زبان فارسی: رویکردی کمینه‌گرا

مهسا پهلوان زاده فینی؛ محمد دبیرمقدم

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.54054.1360

چکیده
  چکیدهدر پژوهش حاضر مسئلة جهت مجهول در زبان فارسی در رویکرد کمینه‌گرای (بوورز ، 2010، 2018) مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته‌است. این رویکرد از تازه‌ترین تعدیل‌های شکل‌گرفته در چارچوب برنامة کمینه‌گرا است که در آن کاستی‌های موجود در نظریات پیشین از میان رفته است و مهم‌ترین دستاورد آن ارائة ترتیب جهانی ادغام می‌باشد؛ ترتیبی که به زعم ...  بیشتر

کاربرد آرایه های ادبی در تیترهای خبری روزنامه های ورزشی

محمد دبیرمقدم؛ حسین رئیسی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.53579.1357

چکیده
  آرایه های ادبی ازجمله ابزارهای بلاغی پرکاربرد برای نوشتن تیترهای خبری جذاب هستند. با وجود این، درباره ی کاربرد این عناصر در یک بافت ورزشی پژوهش های اندکی انجام گرفته است. از همین رو، مقاله ی کنونی به بررسی پرکاربردترین آرایه های ادبی در تیترهای خبری روزنامه های ورزشی ایرانی پرداخته است. در این راستا، تعداد 185 تیتر دربرگیرنده ی آرایه ...  بیشتر

جنبه‌هایی از دستور ‌گفتمانی‌نقشی ؛ شواهدی رده‌شناختی از زبان فارسی

حامد مولایی کوهبنانی؛ علی علی زاده؛ شهلا شریفی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.52944.1348

چکیده
  یکی از جدیدترین دستورها در رویکرد نقش‌گرایی که در بسیاری از فرضیات اساسی خود با دستور نقش‌گرای دایک (دهه 1970) مشترک است تحت عنوان «دستور گفتمانی‌نقشی» به طور رسمی در سال 2008 از جانب هنگولد و مکنزی معرفی شد. دستور نقش‌گرای دایک در دستیابی به کفایت رده‌شناختی موفق بود اما در رسیدن به کفایت کاربردشناختی و روان‌شناختی به توفیق درخوری ...  بیشتر

تاملی تحلیلی – انتقادی در آرای زبانی سوسور و گادامر

فرزاد بالو

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.52264.1336

چکیده
  سوسور واضع زبان شناسی جدید، باب تازه ای را در تاملات مربوط به زبان گشود و جریان های مختلف فکری و زبان شناختی قرن بیستم را تحت تاثیر خود قرار داد. از طرف دیگر، گادامر، مهمترین چهرة هرمنوتیک فلسفی است که با کانون قرار دادن زبان ، طرح تازه ای در باب واقعة فهم پی افکند . از آن جا که این دو متفکر، حول محوری مقولة زبان موضوعات مشترکی را مورد ...  بیشتر

بررسی شناختی یک فعل چند معنا در شعر شیون فومنی

سعیده شجاع رضوی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.49207.1299

چکیده
  امروزه پژوهش‌های بسیاری در زمینه‌ی چند معنایی واژگانی صورت گرفته است. پژوهش حاضر نیز با رویکرد شناختی به بررسی چند معنایی فعل می‌بینم (دینمه) در شعر(اچی مچی خواب) شیون فومنی می‌پردازد که می‌تواند آغازگر بررسی‌هایی از این دست باشد که می‌توان گویش‌ها و لهجه‌ها را نه تنها از بعد آواشناختی و نحوی که از بعد معناشناختی نیز مورد بررسی ...  بیشتر

مشاهداتی درباره سهم و نقش دو نیمکره مغز در پردازش زبان

محمد هادی فلاحی؛ مرضیه یاری زاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.47581.1279

چکیده
  این پژوهش به منظور بررسی عملکردهای زبانی منسوب به نیمکره‌ی راست مغز در بیماران آسیب‏دیده نیمکره‌ی چپ، انجام شد. در این پژوهش که از نوع توصیفی – تحلیلی بود، با نمونه گیری تصادفی، یک گروه از بیماران آسیب دیده‌ی نیمکره‌ی چپ مغز (20مرد و 10 زن) که به بخش مغز و اعصاب درمانگاه امام رضا (ع) شیراز مراجعه کرده بودند و 30 نفر افراد سالم (20مرد ...  بیشتر

بررسی پارامتر ضمیر اندازی در زبان مازندرانی

علی اصغر رجب زاده؛ مسعود اسدی؛ شعبان بریمانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.47291.1277

چکیده
  ضمیر انتزاعی و ناملفوظ در زبان های ضمیر انداز به عنصری اشاره می کند که دارای نقش نحوی بوده ولی نمود آوایی ندارد . این زبان ها دارای تقسیم بندی های گوناگونی هستند . در این مقاله ابتدا به رده بندی زبان مازندرانی بر اساس اصول تقسیم بندی زبان های ضمیر انداز بر اساس ریتزی (1982 ) می پردازیم. سپس به ویژگی های منحصر به فرد زبان های ضمیر انداز پرداخته ...  بیشتر

رشد واژگانی و نحوی دوقلوهای ناهمسان فارسی زبان از 21 تا 31 ماهگی

حسن بشیرنژاد؛ سمیه محمدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.47172.1276

چکیده
  پژوهش حاضر، رشد واژگانی و نحوی دوقلوهای ناهمسان فارسی‌زبان به نام‌های بهزاد و بهنام را در مدت ده ماه ( از آغاز 21 ماهگی تا آغاز 31 ماهگی) مورد بررسی قرار می‌دهد. این پزوهش در صدد است تا دریابد که با وجود رشد دو کودک در محیط زبانی یکسان، چه تفاوت‌ها و شباهت‌هایی در سرعت و دامنه رشد نحوی و واژگانی این دوقلوها وجود دارد. داده‌های این پژوهش ...  بیشتر

رده‌شناسی ترتیب واژه در زبان‌های منطقه چرداول

گلناز مدرسی قوامی؛ محمد دبیرمقدم؛ محسن حیدری‌زادی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.44531.1248

چکیده
  رده‌شناسی زبان مطالعۀ نظام‌مند تنوعات زبانی است و ترتیب واژه یکی از مباحث اصلی مطرح در آن به شمار می‌آید. پرسش اساسی که این پژوهش به دنبال یافتن پاسخ برای آن می‌باشد این است که گونه‌های زبانی منطقه چرداول در استان ایلام به کدام رده زبان‌شناختی تعلق دارند و چه ویژگی‌های رده‌شناختی بر ترتیب واژه‌ها و سازه‌های نحوی در این گونه‌ها ...  بیشتر

نگاهی رده‌شناختی به نظام نوع وجه در زبان ترکی آذری

اسماعیل صفائی اصل

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.43643.1235

چکیده
  پژوهش حاضر در چارچوب دستور نقش‌گرای نظام‌مند و بر مبنای رده‌شناسی نقش‌گرای نظام‌مند و مشخصاً تعمیم‌های رده-شناختی متیسن (Matthiessen, 2004) انجام یافته است. این پژوهش کوشیده است با استناد به نمونه‌هایی برگرفته از اسناد مکتوب متعدد زبان ترکی آذری از جمله کتاب‌های دستور و مجموعه داستان‌ها و نیز نمونه‌هایی ساختگی، به توصیف رفتارهای رده‌شناختی ...  بیشتر

همپایه‌سازها در زبان فارسی

الهام خزاما؛ مژگان همایون فر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.36067.1152

چکیده
  این پژوهش، همپایگی را در زبان فارسی در چارچوب رده‌شناختی استیلو (2004) در دو گونه فارسی نوشتاری رسمی و فارسی نوشتاری محاوره‌ای می‌کاود و تلاش می‌کند تا علاوه بر ارائه تصویری روشن و منسجم از این پدیده زبانی در فارسی، انواع همپایه-سازها، بسامد وقوع و توزیع هر یک را در این دو گونه زبانی مقایسه کند. . با بررسی آمار به دست آمده و تفاوت کاربرد ...  بیشتر

نقدی بر «موادی برای مطالعة گویش بختیاری»

الهه حسینی ماتک

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2018.26012.1096

چکیده
  «موادی برای بررسی گویش بختیاری» ترجمة جلد سوم از پژوهش ژوکوفسکی است با عنوان «موادی برای بررسی گویش‌های ایرانی». ژوکوفسکی از سال 1883 تا 1886 در ایران اقامت داشته و نمونه‌هایی از گویش‌های ایرانی از جمله بختیاری را در این مجموعه گردآورده است. در این کتاب 42 شعر به گویش بختیاری واج‌نویسی و ترجمه شده است. این جلد از کار ژوکوفسکی، ...  بیشتر

زبانشناسی
نظام مطابقه در زبان خانیکی

سعید لبافان؛ محمد دبیرمقدم

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2022.62952.1476

چکیده
  هدف اصلی از نگارش این مقاله، به دست دادن توصیفی از نظام مطابقۀ زبان خانیکی بر پایۀ داده‌های تجربی می‌باشد. این گونۀ زبانی متعلق به شاخۀ غربی جنوبی زبان‌های ایرانی است. این زبان مانند بسیاری از دیگر زبان‌های بومی ایران، در خطر نابودی است. این زبان در روستای «خانیک»، که گویشوران آن را «خونک» [xunek] تلفظ می‌کنند، گفت‌وگو ...  بیشتر

زبانشناسی
بررسی رابطه بین هویت پذیری زبانی و مرگ زبانی (مورد مطالعه: استان کردستان)

مریم سلیمی؛ عادل دست گشاده؛ بهمن باینگانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2022.60890.1455

چکیده
  چکیده:زبان ها نماد هویت هستند و برای نشان دادن هویت افراد بکار می روند. بنابراین زبان ها نقش مهمی در برساخت هویت ایفا می‌کنند و مرگ آن ها، به معنای مرگ هویت‌های معین است. هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین هویت پذیری زبانی و مرگ زبانی در بین ساکنین استان کردستان است. این پژوهش به لحاظ روش کمی از نوع پیمایشی و به لحاظ هدف، کاربردیست. به ...  بیشتر

تحلیل محتوایی موضوع ها و هشتگ های کرونا در رسانه های اجتماعی

مسعود قیومی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 فروردین 1401

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.53557.1356

چکیده
  بیماری همه‌گیر کرونا موجب شده‌است تغییراتی در سبک زندگی روزمره مانند کاهش مراودات و ایجاد فاصله‌گذاری اجتماعی ایجاد گردد. وجود رسانه‌های اجتماعی با داشتن ویِژگی آزادی بیان به حفظ ارتباطات اجتماعی و تحمل شرایط سخت قرنطینه کمک شایانی نمود. نظرات افراد در این شرایط ممکن است اهمیت به‌سزایی در سیاستگذاری‌های کلان داشته باشد. به‌دلیل ...  بیشتر

بررسی هسته در برخی گروه‌های نحوی بر اساس نظریة بهینگی؛ مطالعه موردی گفتار یک دانش‌آموز کم‌شنوا

صادق افتخاری فر؛ سیدفرید خلیفه‌ لو

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2022.61705.1467

چکیده
  در سال‌های اخیر یک چارچوب محدودیت‌بنیاد که از نظریة بهینگی اقتباس شده، جهت توصیف، تجزیه و تحلیل اختلالات گفتار و زبان به کار گرفته‌ شده است. این مقاله شرحی از کاربرد نظریة بهینگی در توصیف و تحلیل ساختار نحوی دانش‌‌آموز "الف" که یک دانش‌آموز پسرِ 16 سالة فارسی‌زبان کم‌شنوا است؛ را بر اساس نقض محدودیت‌های هسته در برخی از گروه‌های ...  بیشتر

ابر واژگان