هزاروششصد رنگ‌واژه در زبان فارسی

معصومه زارعی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1398

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.42325.1223

چکیده
  رنگ‌واژه‌ها و نامگذاری رنگ‌ها مسئله‌ای است که همواره توجه زبان‌شناسان را به خود جلب کرده‌است. چشم انسان قادر به تشخیص بیش از هفت میلیون رنگ است. زبان‌ها در فرهنگ‌های گوناگون کوشیده‌اند تا دامنه‌ای از این رنگ‌ها را به‌صورت واژگانی بازنمایی کنند. رنگ‌واژه‌ها و رده‌شناسی آن‌ها یکی از مطالعات محوری در دهه‌های اخیر به‌شمار ...  بیشتر

تعبیر مکانی محورهای چپ-راست و جلو-پشت در زبان فارسی

سهند الهامی خراسانی؛ کورش صفوی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 اردیبهشت 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.43542.1236

چکیده
  مقاله‌ی حاضر به بررسی تعبیرهای مکانی محورهای چپ-راست و جلو-پشت زبان فارسی در چارچوب لوینسون (۲۰۰۳) و دنزیگر (۲۰۱۰) می‌پردازد. در سطح افقی سه چارچوب ارجاع اصلی وجود دارند که از میان آن‌ها چارچوب مطلق در فارسی کاربرد روزمره ندارد. اما دو مورد دیگر، یعنی چارچوب‌های ارجاع نسبی و ذاتی به صورت بالقوه می‌توانند تعبیر هر دو محور اصلی سطح ...  بیشتر

تضعیف همخوان /k/ در تاریخ زبان فارسی از دیدگاه واج‌شناسی آزمایشگاهی

فهیمه خداوردی؛ گلناز مدرسی قوامی؛ مجتبی منشی زاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 مرداد 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.46542.1270

چکیده
  همخوان/k/ در ساخت مضارع برخی فعل‌های فارسی باستان و بعضی صورت‌های غیرِفعلی آن، در بافت /V_[a, e]/ به آواهای[ʧ] و [z] تبدیل شده‌است و در ساخت ماضی همان افعال در بافت /V_[t]/، به آوای [x] تغییر کرده‌است. مقالة حاضر به بررسی پایه‌های صوت‌شناختی این تضعیف درزمانی در قالب واج‌شناسی آزمایشگاهی می‌پردازد. به منظور بازسازی بافت آوایی این تغییرات ...  بیشتر

ردۀ ریتمی زبان فارسی: رویکردی واج‌شناختی

انیس معصومی؛ گلناز مدرسی قوامی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.59349.1436

چکیده
  در رده‌شناسی ریتم، زبان‌ها در دو ردۀ ریتمی تکیه ـ زمان و هجا ـ زمان جای می‌گیرند. پژوهش‌های نخستین وجه ممیز این دو رده را در یکسان بودن فواصل بین‌تکیه‌ای در زبان‌های تکیه ـ زمان در برابر یکسان بودن دیرش هجاها در زبان‌های هجا ـ زمان می‌دانستند. امّا، پژوهش‌های متأخرتر نشان داده‌اند که ادراک ریتم متفاوت در این رده‌های زبانی برآیند ...  بیشتر

آموزش مجازی زبان فارسی به غیرفارسی زبانان: یک جایگزین یا یک گزینه؟

رضامراد صحرائی؛ شهره سادات سجادی؛ شیوا مجیدی؛ امیرحسین مجیری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.59245.1435

چکیده
  کرونا پدیده ای است که بشر زندۀ کنونی پیش‌تر آن را تجربه نکرده و آنقدر این اتفاق به طور ناگهانی رخ داد که موجب تعطیلی بسیاری از کلاس‌های آموزش زبان فارسی در جهان گشت. در مرکز آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان دانشگاه علامه طباطبائی، 14 دانشجوی لبنانی در حال تحصیل بودند که می‌بایست برای مهر سال 1399 آمادۀ حضور در کلاس‌های تحصیلی اصلی ...  بیشتر

بررسی حوزه مفهومی فعل «شنیدن» در زبان فارسی با اتخاذ اصول شبکه فریم‌نت

فاطمه نایب لوئی؛ سید مصطفی عاصی؛ آزیتا افراشی؛ مسعود قیومی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.57628.1424

چکیده
  تمایزات واژگانی میان زبان‌ها، بیانگر تفاوت در فرهنگ‌های مرتبط با هر زبان است. واژه‌های چندمعنا در هر فرهنگ، می‌تواند نمودی از این قبیل تمایزات واژگانی در یک زبان باشد. در معناشناسی شناختی، رویکردهای مختلفی به پدیده چندمعنایی در زبان وجود دارد؛ نظریه معناشناسی قالب‌بنیاد یکی از این رویکردها در معناشناسی شناختی است که به مسئله ...  بیشتر

رشد واژگانی و نحوی دوقلوهای ناهمسان فارسی زبان از 21 تا 31 ماهگی

حسن بشیرنژاد؛ سمیه محمدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2021.47172.1276

چکیده
  پژوهش حاضر، رشد واژگانی و نحوی دوقلوهای ناهمسان فارسی‌زبان به نام‌های بهزاد و بهنام را در مدت ده ماه ( از آغاز 21 ماهگی تا آغاز 31 ماهگی) مورد بررسی قرار می‌دهد. این پزوهش در صدد است تا دریابد که با وجود رشد دو کودک در محیط زبانی یکسان، چه تفاوت‌ها و شباهت‌هایی در سرعت و دامنه رشد نحوی و واژگانی این دوقلوها وجود دارد. داده‌های این پژوهش ...  بیشتر

بررسی پیدایش فعل وجهی «رسیدن» در فارسی از منظر دستوری‌شدگی

محمود جعفری دهقی؛ مجتبی منشی زاده؛ فهیمه تسلی بخش

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، ، صفحه 7-44

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2020.43868.1241

چکیده
  در این پژوهش، کارکردهای وجهی فعل «رسیدن» در فارسی و روند دستوری­شدگی آن بررسی شده است. به این منظور، نویسندگان پس از مروری بر پیشینۀ تحقیقات انجام‌شده در حوزۀ وجهیت، به‌ویژه دستوری‌شدگیِ وجهیت در زبان فارسی، به رویکردهای نظری موجود در دو حوزۀ وجهیت و دستوری‌شدگی پرداخته‌اند و سپس، با ارائۀ شواهد متعدد از دوره‌های مختلف ...  بیشتر

دسته‌بندی معنایی ساخت شرطی در زبان فارسی

آزاده میرزائی

دوره 7، شماره 11 ، فروردین 1399، ، صفحه 323-350

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.40891.1221

چکیده
  ساخت شرطی از دو بند تشکیل شده است. وجود یا عدم وجود رابطۀ علی/ نتیجه‌ای میان بندها، سبب می‌شود تا ساخت شرطی در دو گروه کلیِ شرطی نتیجه‌ای و غیرنتیجه‌ای تقسیم‌بندی شود. در پیشینۀ مطالعات مفهوم شرط، با توجه به معیارهای گوناگون می‌توان به لحاظ معنایی، انواعی از ساخت‌های شرطی را معرفی کرد که بعضاً به جهت نام‌گذاری‌های مختلف برروی ...  بیشتر

تداخل واژگانی دو زبانه های تالشی ـ فارسی و فارسی ـ تالشی

کیومرث خانبابازاده؛ محرم رضایتی کیشه خاله؛ علی تسلیمی

دوره 6، شماره 10 ، دی 1398، ، صفحه 267-290

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2019.38745.1174

چکیده
  افراد دوزبانه به­دلیل ضعف در برقراری ارتباط به زبان دوم، ناخواسته عناصری را از زبان نخست به زبان دوم انتقال می­دهند تا ارتباط برقرار شود. این مسأله در زبان­شناسی اجتماعی و علم آموزش زبان تداخل زبانی نامیده می­شود. برای رسیدن به نتیجۀ مطلوب آموزشی در جامعۀ چندزبانه­ای مانند ایران که از زبان فارسی برای اهداف آموزشی استفاده ...  بیشتر

بررسی تغییرات معنایی و کاربردی وام‌واژه‌های زبان فرانسه در فارسی

سپیده نواب‌زاده شفیعی

دوره 2، شماره 3 ، مهر 1393، ، صفحه 107-128

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2014.3109

چکیده
  در زبان فارسی، مانند هر زبان دیگر، واژه‌هایی یافت می‌شوند که از زبان‌های مختلف به امانت گرفته شده‌اند. به این کلمات اصطلاحاً واژه‌های «قرضی»، «دخیل» یا «وام‌واژه» می‌گویند. در طول زمان و در پی رویدادهایی تاریخی، واژه‌هایی از زبان‌های یونانی، عربی، ترکی، فرانسه، انگلیسی، روسی و زبان‌های دیگر به فارسی راه یافته‌اند. ...  بیشتر

پارامتر جایگاه هسته در زبان فارسی: رویکرد نظریۀ بهینگی

امیر قربان‌پور

دوره 2، شماره 3 ، مهر 1393، ، صفحه 144-129

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2014.3110

چکیده
  هدف از مقالۀ حاضر بررسی مسئلۀ جایگاه هسته در گروه‌های نحوی زبان فارسی در چارچوب نظریۀ بهینگی است. با استفاده از محدودیت‌های هم‌ترازی نحوی پیشنهادی گریمشاو (2002)، که در این مقاله به صورت Align-Left/Right(X, XP)  بازنویسی می‌شود (مک‌کارتی، 2008)، سعی بر این است که مرتبه‌بندی منسجمی از محدودیت‌های مرتبطی ارائه شود که در ارتباط با جایگاه هسته ...  بیشتر

تأثیر تکیة واژگانی بر ویژگی‌های کیفی واکه‌های ساده زبان فارسی

گلناز مدرسی قوامی

دوره 1، شماره 1 ، اسفند 1392، ، صفحه 41-56

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2014.26

چکیده
  در برخی زبان‌ها کیفیت واکه در هجای بی‌تکیه تغییر می‌کند. در آواشناسی فیزیکی، این ویژگی یعنی عدم حصول ویژگی‌های کیفی ایده‌آل واکه در شرایطی خاص و گرایش واکه‌ها به سمت مرکز فضای واکه‌ای را، کاهش واکه‌ای می‌نامند. تحقیقات پیشین نشان داده‌اند که فضای واکه‌ای فارسی در هجای بی‌تکیه کوچک­تر و مرکزی‌تر از هجای تکیه‌بر است و بر این ...  بیشتر

آموزش زمان‌های فارسی به غیرفارسی زبانان: مقایسه روش های تدریس ساختاری و ارتباطی

ضیاءالدین تاج الدین؛ ملیحه عشقوی

دوره 1، شماره 1 ، اسفند 1392، ، صفحه 83-108

http://dx.doi.org/10.22054/ls.2014.28

چکیده
  یادگیری زمان یکی از مشکلات فارسی‌آموزان خارجی است. برای پرداختن به این مشکل، پیشرفت در یادگیری زمان‌های فارسی براساس روش‌های متفاوت در آموزش آن­ها در کانون این پژوهش قرار گرفت. بدین‌منظور، تأثیر دو روش ساختاری و ارتباطی برای آموزش زمان بررسی شد. آزمودنی‌ها از بین فارسی‌آموزان سطح دوم میانی در مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی ...  بیشتر