بررسی انواع آغازگر در کتب انگلیسی جدید تألیف مقطع متوسطه دوم در ایران، بر اساس رویکرد نقش‌گرای نظام‌بنیاد هلیدی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران،ایران

2 گروه زبانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

در سال‌های اخیر، شاهد تغییر کتاب‌های درسی زبان انگلیسی در تمام مقاطع تحصیلی به‌ویژه در دوره دوم متوسطه بوده‌ایم. به نظر می‌رسد که مناسب نبودن منابع درسی پیشین، مؤلفان این کتاب‌ها را به اعمال تغییرات ساختاری و محتوایی در این کتاب‌ها وا‌داشته است؛ بنابراین، انتظار می‌رود که در نگارش کتاب‌های جدید تألیف، دیدگاه‌های مختلف علمی موردتوجه قرارگرفته باشد و با نظریه‌های علمی روز همسویی داشته باشند. دستور نقش‌گرای نظام‌بنیاد هلیدی (2004) ازجمله نظریه‌هایی است که در کاربردی کردن نظریه‌های زبان‌شناسی در امر آموزش زبان توفیق بسیار داشته است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی کتاب‌های درسی زبان انگلیسی دوره دوم متوسطه در ایران از منظر فرانقش متنی دستور نقش‌گرای نظام‌بنیاد هلیدی و تعیین بسامد و نوع آغازگرهای متنی در متون خواندن این سه کتاب است. به این منظور، 301 بند در بخش خواندن این سه کتاب انتخاب و مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به‌دست آمده نشان داد که مؤلفان این کتاب‌ها با این مفاهیم آشنایی داشته و در بسیاری از موارد در انتخاب متون خواندن ازنظر نوع و تعداد آغازگر و تعداد بندهای ساده و مرکب، این مؤلفه‌ها را مدنظر داشته‌اند؛ اما در مواردی هم در نحوه توزیع مؤلفه‌های مذکور، به‌خصوص در توزیع درس به درس با توجه به پایه تحصیلی مربوطه، دقت لازم را نداشته‌اند. . امید است در ویراست‌های جدید کتاب‌های ذکرشده، ضعف‌های مشخص‌شده در این پژوهش، مدنظر گرفته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A study of the types of themes in the secondary school's English language textbooks in Iran, Based on Halliday's systematic Functional Grammer

نویسندگان [English]

  • shahnaz yegane 1
  • reza sahraee 2
1 linguistics department,literature and foreign languages Faculty.Allame Tabatabaee, Tehran,Iran
2 Department of linguistics, allameh tabatabaee
چکیده [English]

In recent years, we have seen been a shift in English textbooks in all grades, especially in secondary school. It seems that the inappropriateness of the previous syllabus has made the authors to make content and structural changes in these books; therefore, it is expected that in the writing of new books, different scientific views have been taken into consideration and aligned with the scientific theories of the day.The purpose of the present research is to study the secondary school's English language textbooks in Iran based on the textual metafunction of Halliday's systematic Functional grammer and to specify the frequency and type of textual themes in the texts of these three books. For this purpose 301clause in reading parts of the secondary school's English language textbooks were analyzed. The results of the analysis showed that the authors of these books are familiar with these concepts, and in many cases, in the choice of reading texts in terms of type and number of themes and the number of simple and compound clauses, these components have been taken into account, but in some cases, they have not paid careful attention to the distribution of the components, especially in the lesson to lessons distribution, considering their respective educational bases. It is hoped that in the new editions of the aforementioned books, the weaknesses identified in this research are to be considered.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Systematic Functional Grammer"
  • "textual theme"
  • "English language textbooks"
پهلوان نژاد، محمدرضا. (1383). توصیف و تحلیل ساختمان بند در زبان فارسی بر پایۀ نظریۀ نقش‌گرای نظام­مند هلیدی. رسالۀ دکتری. دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی. دانشگاه فردوسی مشهد.

دستجردی کاظمی، مهدی. (1388). توصیفگفتاردانش­آموزانپایهاولدبستانبراساسنظریهنقش­گراینظام­مند هلیدی. پایان‌نامة دکتری. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

رستم بیگ، آتوسا و احمد اسبوکلایی. (1390). «توصیف آغازگر در بیان نوشتاری دانش­آموزان کم‌توان ذهنی مقاطع مختلف شهر تهران بر مینای فرانقش متنی دستور نقش­گرای نظام‌مند هلیدی». فصلنامه ایرانی کودکان استثنایی. 11(3). 267 ـ 282.

صافی، احمد. (1379). بررسی نقش بینافردی در زبان فارسی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه شیراز.

عرب زوزنی، محمدعلی و محمدرضا پهلوان نژاد. (1392). «بررسی آغازگر نشاندار و بی­نشان در کتب انگلیسی مقطع متوسطه در ایران، بر اساس رویکرد نقش­گرای نظام­مند هلیدی». دوماهنامه جستارهای زبانی 6 (3). 189ـ214.

علایی، مریم. (1388). بررسیکتاب‌هایعلومانسانی (سازمانسمت( درچارچوبدستورنظام­مندنقش­گرایهلیدی ازمنظرفرانقشمتنیوبینافردی. پایان‌نامه دکتری. دانشگاه تربیت مدرس.

غیاثیان، مریم السادات. (1379). طبقه­بندی نحوی ـ معنایی افعال زبان فارسی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

فهیم نیا، فرزین. (1387). توصیف و تحلیل نقش گرایانۀ آغازگر از منظر رویکرد هلیدی در کتاب‌های فارسی و انشاهای دانش‌آموزان دبستان. رسالۀ دکتری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

کاظمی، فروغ و آزیتا افراشی. (1392). «نشانداری آغازگر در زبان فارسی و انگلیسی. بر اساس رویکرد نقش­گرای نظام­مند هلیدی». دوماهنامه جستارهای زبانی. 4 (1). صص 125ـ149.

مؤذن، مریم. (1376). نقد شعر معاصر از دیدگاه زبان‌شناسی. رسالۀ دکتری. دانشکدۀ ادبیات و زبان‌های ـ خارجی. دانشگاه تهران.

میراحمدی، فرزاد. (1383). بررسی نظام وجه بر اساس چارچوب نقش­گرای نظام­مند هلیدی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه شهید بهشتی.

Berry, M. (1995). “Thematic options and success in writing”. In M. Ghadessy (ed.). Thematic Development in English Texts. London: Pinter. 55-84.

Clark, E. V. (200l). “Emergent categories in first language acquisition”. In M. Bowerman & S. C. Levinson (eds.). Language Acquisition and Conceptual Development. Cambridge: University Press. 379-405.

Clark, H. (1970). “The primitive nature of children’s relational concepts”. In J. R. Hayes (eds). Cognition and the Development of Language. New York: Wiley. 269-278.

Cloran, C. (1995). “Defining and relating text segments: subject and theme in discourse”. In: R. Hassan & P. H. Fries (eds.). On Subject and Theme: A Discourse Functional Perspective. Amsterdam: John Benjamins. 361-403.

Eckman, F. (1977). “Markdness and the contrastive analysis hypothesis”. Language Learning. 27. 315-330.

Fries, P. H. (1995a). “Theme, methods of development, and text”. In R. Hassan and P. H. Fries. On the Subject and Themes: A Discourse Functional Perspective. Amstedam: John Benjamin. 317-359.

Fries, P. H. (1995b). “Themes, methods of development, and texts”. In: R. Hassan & P. H. Fries. (eds). On Subject and Theme: A Discourse Functional Perspective. Amsterdam: John Benjamins. 317-359.

Ghadessy, M. (1995). Thematic Development in English Text. London: printer.

Ghadessy, M. (1999). Text and Context in Functional Linguistics. Amsterdam: John Benjamins.

Halliday, M. A. K. (1985). Introduction to Functional Grammar. London: Arnold Publication.

______________. (1994). An Introduction to Functional Grammar. London: Arnold Publication.

Halliday, M. A. K. & C. M. I. M. Matthiessen. (2004). An Introduction to Functional Grammar. Third ed. London: Arnold Publication.

Hassan, R. (1989). Linguistics, Language and Verbal Art. London: Oxford University Press.

Hyltenstam, K. (1982). “Language typology, language universals, markedness and second language acquisition”. Paper presented at the 2nd European-North America Workshop on L2 Acquisition Research. Germany: Gohrde.

Kazemi, F. & A. Afrashi. (2013). “Marked theme in Persian and English based on Halliday’s systemic functional grammar”. Language Related Research. (1) 13. 125-149.

Mazurkewich, I. (1984 a). “Dative questions and markedness”. In B. Eckman,and D. Nelson (eds). Universals of Second Language Acquisition. Rowley-Mass: Newbury home.

Newnham, S. A. (2013). Text Complexity in Graded Readers: A Systemic Functional Look. Dissertations and Capstones.

Rutherford, W. (1982). “Markedness in second language acquisition”. Language Learning. 32. 85-108.