توزیع واج‌های خیشومی در خوشه دو همخوانی؛ و ویژگی‌های توزیعی-واجشناختی وام‌واژه‌ها در زبان فارسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 فارغ التحصیل ارشد زبانشناسی

2 دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

مقاله پیش‌رو از دو بخش تشکیل شده‌است. بخش نخست به بررسی توزیع خیشومی‌ها در خوشه‌های دوهمخوانی پرداخته و قصد پاسخگویی به این پرسش را دارد که چه الگویی در توزیع این طبقه واجی مشاهده می‌شود؟ فرضیه ما در پاسخگویی به این پرسش این بود که واج‌های خیشومی در واژه‌های به‌لحاظ ریشه‌شناختی فارسی گرایشی قوی به «توزیع تکمیلی» در خوشه‌های همخوانی دارند؛ به‌این ترتیب که حضور واج m و n، به‌ترتیب، در دو جایگاه C1 و C2 از خوشه همخوانی با محدودیت همراه است. ازآنجائیکه برای پاسخ به پرسش نخست واژه‌های (به‌لحاظ ریشه‌شناختی) فارسی را از وام‌واژه‌ها متمایز کرده‌بودیم، در بخش دوم این پژوهش با سه پرسش توزیع مختصه‌های واجی را در واژه‌های فارسی مورد بررسی قراردادیم. ابتدا این پرسش را مطرح کردیم که چه تمایزی در توزیع مختصه‌های واجی واژه‌های فارسی و وام‌واژه‌ها وجود دارد؟ در پاسخ به این پرسش دو فرضیه را مطرح کردیم که فرضیه نخست توصیف‌گر الگوی غالب بود و فرضیه دوم توجیه‌گر مواردی بود که فرضیه نخست قادر به تبیین آن نبود. براین‌اساس فرضیه نخست ما این بود که مختصه‌های واجی در وام‌واژه‌ها نسبت به واژه‌های فارسی از پراکندگی بیشتر و توزیع متوازن‌تری برخوردارند. فرضیه دوم ما این بود که اگر واژه‌های طبقه ساختواژی مشخصی از زبان مبداء وام‌گرفته شود، این مسئله موجب تجمع مختصه‌های واجی در وام‌واژه‌ها، و درنتیجه پراکندگی کمتر و عدم توازن در توزیع این مختصه‌های واجی را به‌همراه دارد. نتایج به‌دست‌آمده در تائید هر دو فرضیه بود. پرسش سوم ما چرایی پراکندگی بیشتر و توزیع متوازن‌تر مختصه‌های واجی در وام‌واژه‌ها را مورد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Distribution of Nasals in Consonant Clusters; and the Distributional-phonological Characteristics of Loanwords in Persian

نویسندگان [English]

  • Abbas Safardoost 1
  • Aliyeh Kord Zafaranlu Kambuziya 2
1 MA in Linguistics
2 Tarbiat Modares University
چکیده [English]

This article consists of two parts. In the first part we looked at the distribution of nasals in Persian (: m & n) to determine how they are distributed in consonant clusters of Persian words. Our hypothesis in this part was that in etymologically Persian words, there is a strong tendency in nasals to appear in complementary distribution in consonant clusters. The result of this part confirmed our hypothesis. Since in the first part we differentiated between etymologically Persian words and loanwords, the second part of the article was dedicated to determining what are the distributional-phonological characteristics of loanwords in Persian? Our hypothesis in the second part was that the distribution of phonological features of loanwords tends to be more dispersed and more balanced than etymologically Persian words. Although If in the process of borrowing new words, a specific morphological structure of the donor language has been extensively borrowed by the recipient language the distributional-phonological distinctions have been weakening. The result of this part also confirmed our hypothesis. Moreover, we suggested that having multiple sources and randomness of borrowing process are two reasons why phonological features of loanwords are more dispersed and more balanced. We also explained why the nC cluster is the most frequent nasal cluster. We suggested that the reason lies in the fact that n has an oral stop stricture, a property which has been ignored in the description of nasals. Our data came from a lemmatized corpus-driven list of words which contains 55000 words and our

کلیدواژه‌ها [English]

  • Nasals
  • Consonant cluster
  • Phonotactics
  • Phonostatistics
  • Loanwords