نقش مقوله دستوری گروه اسمی درونی در پردازش بندهای موصولی فاعلی و مفعولی در زبان فارسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبایی

2 عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

ساخت موصولی از جمله ساخت‌های پیچیده نحوی است که برحسب رده‌های زبانی مختلف ساختارهای متنوعی دارد. تحقیقات در زبان‌های مختلف نشان داده‌اند که پردازش بندهای موصولی فاعلی نسبت به بندهای موصولی مفعولی آسان‌تر و سریع‌تر است. مک، وونک و شریفرز (2006) فرضیه مبتدابودگی را برای تبیین سهولت و سرعت بیشتر پردازش بندهای موصولی فاعلی مطرح کردند. با‌این‌همه، بر پایه این فرضیه اگر گروه اسمی درونی بند موصولی، ضمیر شخصی باشد، دشواری پردازش بندهای موصولی مفعولی کاهش یافته یا از بین می‌رود. در پژوهش حاضر با استفاده از آزمایش خواندن خودگام، که یکی از آزمایش‌های برخط در حوزه روان‌شناسی زبان است، سرعت و صحت پردازش بندهای موصولی فاعلی و مفعولی دارای گروه اسمی کامل و گروه اسمی ضمیری در زبان فارسی در 40 آزمودنی 20-30 ساله سالم تک‌زبانه مورد مقایسه قرار گرفته‌اند. روال اجرای آزمایش به‌صورت نمایش غیرانباشته خطی، پنجره متحرک و خواندن بخش-به-بخش جمله بود. هر یک از 16 محرک جمله‌ای این آزمایش 4 صورت نحوی داشتند و در مجموع، 640 داده زمان خواندن آزمودنی‌ها 20 ثبت گردید. نتایج نشان دادند که سرعت پردازش بخش‌های درونی بند موصولی، یعنی بخش‌های گروه اسمی درونی و فعل بند موصولی، به‌ترتیب در بندهای موصولی مفعولی ضمیری، فاعلی ضمیری، فاعلی کامل و مفعولی کامل بیشتر بود، اما سرعت پردازش بخش فعل بند اصلی در انواع مختلف بندهای موصولی اندکی متفاوت بود. یافته‌ها همسو با نتایج برخی پژوهش‌های انجام‌شده در دیگر زبان‌ها بیانگر تأیید فرضیه مبتدابودگی در سرعت پردازش بندهای موصولی زبان فارسی بودند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The role of embedded noun phrase syntactic category in processing subject and object relative clauses in Persian

نویسندگان [English]

  • Shohre Sadeghi 1
  • Shahla Raghibdoust 2
1 Allameh Tabataba'i University
2 Allameh Tabataba'i University
چکیده [English]

Studies in several languages have shown that subject relative clauses (SRCs) are easier and faster to process than object relative clauses (ORCs). Mak, Vonk and Shriefers (2006) have proposed the topichood hypothsis to account for the ease and faster speed of the subject relative clause processing. However, based on this hypothesis, when the embedded noun phrase in a relative clause is a pronoun, the difficulty in processing of object relative clauses is reduced or eliminated. In the present study, the speed and accuracy of the processing Persian subject and object relative clauses with full NP and pronoun were investigated on 40 20-30 year old monolingual normal subjects using self-paced reading (SPR) experiment, one of the online experiments in psycholinguistic studies. The experiment was presented in a linear, noncumulative (i.e., moving window) SPR procedure with phrase-by-phrase segmentation. Each of the 16 sentential stimuli had 4 syntactic forms and altogether, 640 reading time data from the subjects were recorded. The findings indicated that the processing speed of the regions within relative clauses, i.e. the regions containing relative clause noun phrase and relative clause verb, were faster in pronominal ORCs, pronominal SRCs, full NP SRCs and full NP ORCs respectively. However the processing speed of the main clause verb region was a bit different in the various relative clause structures. The conclusions, in line with the results of a number of research in other languages, confirmed the topichood hypothesis with respect to the processing of Persian relative clauses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Subject and object relative clauses
  • topichood hypothesis
  • self-paced reading
  • Processing Speed
  • Persian-speaking adults