هزاروششصد رنگ‌واژه در زبان فارسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

رنگ‌واژه‌ها و نامگذاری رنگ‌ها مسئله‌ای است که همواره توجه زبان‌شناسان را به خود جلب کرده‌است. چشم انسان قادر به تشخیص بیش از هفت میلیون رنگ است. زبان‌ها در فرهنگ‌های گوناگون کوشیده‌اند تا دامنه‌ای از این رنگ‌ها را به‌صورت واژگانی بازنمایی کنند. رنگ‌واژه‌ها و رده‌شناسی آن‌ها یکی از مطالعات محوری در دهه‌های اخیر به‌شمار می‌آید. درحالی‌که برای بیشتر رنگ‌ها واژه‌های بومی در زبان فارسی موجود است، به‌دلیل دردسترس‌نبودن، هر سال تعداد بیشماری از رنگ‌واژه‌های غیربومی وارد این زبان می‌شود. هدف این مقاله ارائه فهرستی از رنگ‌واژه‌ها در فارسی، بررسی ساخت صرفی آن‌ها، بومی‌سازی و غنابخشیدن به فرهنگ و زبان فارسی است. نگارنده تاکنون بیش از هزاروششصد رنگ‌واژه گردآوری کرده‌است. این واژه‌ها به دو دستۀ بسیط و غیربسیط تقسیم می‌شوند. تنها %2.74 از رنگ‌واژه‌های فارسی بسیط هستند و %97.26 آن‌ها ساختی غیربسیط دارند. فارسی‌زبانان به دو روش پسوندافزایی و ترکیب نحوی رنگ‌واژه‌سازی می‌کنند. %50.50 از رنگ‌واژه‌های غیربسیط ساختی اشتقاقی دارند و %46.76 باقی‌مانده ترکیبی هستند. اشتقاق و ترکیب زایاترین و پربسامدترین فرایندهای رنگ‌واژه‌سازی در زبان فارسی می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sixteen Hundred Color Terms in Persian Language

نویسنده [English]

  • Masume Zarei
Department of Linguistics, Faculty of Literature and Foreign Languages, Allameh Tabatabayi University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Color terms and color naming is a matter that has frequently drawn the attention of the linguists. Human eyes can identify more than seven million colors. Languages in different cultures have tried to represent lexically a range of them. Color terms and their typology is considered as one of the pivotal studies in recent decades. While there are Persian words for the colors, each year, due to inaccessibility, several non-Persian color terms enter this language. This article is aimed at representing a list of Persian color terms, studying their morphological structure, their localization and enrichment of Persian language and culture. More than sixteen hundred color terms have been collected by the writer. These terms can be divided into simple and complex words. Only 2.74% of Persian color terms are simple and 97.26% of them have complex structure. Persian speakers create color terms through suffixation and syntactic processes. 50.50% of complex color terms have derivational structure and the remaining 46.76% are compound. Derivation and compounding are the most productive and frequent processes in the formation of Persian color terms.

کلیدواژه‌ها [English]

  • color terms
  • Persian language
  • Morphology
  • color-word-formation processes