انواع جملات با اثر مسیر باغی در فارسی و دلایل بروز آن

نوع مقاله: علمی تخصصی

نویسنده

زبان‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و زبان‌های خارجی،دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

پژوهش حاضر می‌کوشد، به این پرسش‌ها پاسخ دهد که « کدام ساخت ها در زبان فارسی منطبق بر تعریف مرسوم جملات با اثر مسیر باغی‌اند؟ و با توجه به انگاره‌های مربوط به پردازش جملات چگونه می‌توان دسته‌بندی مناسبی برای این ساخت‌ها در فارسی به‌دست داد؟». در این نگاشته، نخست اصطلاح جملات مسیر باغی در انگلیسی و همچنین مفاهیم نظری و الگوهای مربوط به پردازش جملات معرفی می‌شوند. سپس با بررسی نمونه‌های فارسی مطرح در پژوهش‌های انجام شده بر روی ابهام و به‌ویژه ابهام ساختاری مشخص می‌شود زبان فارسی ساخت‌هایی دارد که با تعریف جملات «مسیر باغ» در انگلیسی منطبق است. همچنین مشخص می‌شودکه ابهام ساختاری را می‌توان گونه‌ای از جملات با اثر مسیر باغی دانست. جملات با اثر مسیرباغی در فارسی را می‌توان به دو دستۀ تقسیم کرد: ساخت‌هایی با یک خوانش دستوری و ساخت‌هایی که به دلایل نحوی، معنایی، بیش ‌از یک خوانش دارند. با توجه به انگاره‌های مطرح در زمینۀ پردازش جملات به نظر می‌رسد عوامل مؤثر در بروز اثرمسیر باغی درجملات فارسی تقریباً شبیه عوامل بروز این اثر درساخت‌های زبان انگلیسی است. سرانجام بر تأثیر نوای گفتار در حالت شنیداری و نکات سجاوندی در نوشتار در رفع اثر جملات گمراه کننده، تأکید می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Garden path sentences in Persian and reasons for this effect

نویسنده [English]

  • nayereh joodi
linguistics,allame tabatbaei, Tehran, Iran
چکیده [English]

This study aims to answer these two questions: which constructions in Persian can be considered as garden path sentences in English? and How these structures can be categorized. The paper first, introduces the garden path sentences according to the account of these sentences in English and other languages. The concepts and models related to sentences processing are expressed. Finally, reviewing earlier research on structural ambiguity that is a kind of garden path structures, Persian samples are compared with English ones. This paper showed that Persian has structures that are coincident with these Garden path structures in English. structures with these effect in Persian can be divided into two main categories: first structures that have one acceptable reading second structures have two or more syntactic or semantic reading. In addition, the reasons for Garden path effects in Persian and English are the same. It should be mention that garden path effects appear just in writing. The paper emphasizes on prosody and punctuation role as disambiguating factor in garden path sentences.
Keywords: syntactic processing, Garden path sentences, ambiguity, punctuation, prosody

کلیدواژه‌ها [English]

  • syntactic processing
  • Garden path sentences
  • ambiguity
  • punctuation
  • prosody